{"id":278,"date":"2022-04-07T07:21:18","date_gmt":"2022-04-07T04:21:18","guid":{"rendered":"https:\/\/epi-turkiye.net\/web\/?p=278"},"modified":"2024-09-03T14:30:46","modified_gmt":"2024-09-03T14:30:46","slug":"turkiyenin-bm-epi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/2022\/04\/07\/turkiyenin-bm-epi\/","title":{"rendered":"BM \u0130nsan Haklar\u0131 Konseyi 16\/21 Say\u0131l\u0131 Karar\u0131 Eki\u2019nin Be\u015finci Paragraf\u0131 Uyar\u0131nca Sunulan Ulusal Rapor-T\u00dcRK\u0130YE \u2013 24 Ekim 2014"},"content":{"rendered":"

Kaynak: D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Duyuru: 12, 24 Ekim 2014, \u00dclkemizin Birle\u015fmi\u015f Milletler Evrensel Periyodik \u0130nceleme Mekanizmas\u0131 \u00c7er\u00e7evesinde \u0130kinci Tur \u0130ncelemesi i\u00e7in Haz\u0131rlanan Ulusal Rapor Hk. \/ T.C. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u00a0<\/a><\/span><\/h1>\n

I.\u00a0 METODOLOJ\u0130 VE DANI\u015eMA S\u00dcREC\u0130<\/strong><\/span><\/h3>\n

Bu raporun haz\u0131rl\u0131klar\u0131 \u0130nsan Haklar\u0131 Konseyi\u2019nin yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 rehber ilkeler esas al\u0131nmak suretiyle D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan koordine edilmi\u015ftir. Haz\u0131rl\u0131k s\u00fcrecinde ilgili devlet kurumlar\u0131, sivil toplum temsilcileri, \u00fcniversiteler ve meslek odalar\u0131yla dan\u0131\u015fmalar yap\u0131lm\u0131\u015f, bu kurumlar raporun i\u00e7eri\u011fine katk\u0131da bulunmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/p>\n

Sivil toplumla dan\u0131\u015fmalar iki a\u015famada ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, 27 \u015eubat 2014 tarihinde sivil toplum payda\u015flar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla bir isti\u015fare toplant\u0131s\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, t\u00fcm payda\u015flar, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n internet sitesi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u00fcrece katk\u0131da bulunmaya davet edilmi\u015flerdir. Ulusal raporda yer alan \u00f6ncelikli konular\u0131n saptanmas\u0131nda sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin katk\u0131lar\u0131 belirleyici rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Ulusal Raporun nihai metni (\u0130ngilizce ve gayriresmi T\u00fcrk\u00e7e terc\u00fcmesi) D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n internet sitesinde yay\u0131mlanmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

May\u0131s 2010\u2019da yap\u0131lan T\u00fcrkiye\u2019nin ilk Evrensel Periyodik \u0130ncelemesi (EP\u0130M) sonras\u0131nda kabul edilen tavsiyeler, T\u00fcrk\u00e7eye terc\u00fcme edilerek ilgili kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131na iletilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Bu raporda, T\u00fcrkiye\u2019nin ilk EP\u0130M incelemesi sonras\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilen yasal ve uygulamaya y\u00f6nelik geli\u015fmelere ve EP\u0130M\u2019de kabul edilen tavsiyelerin hayata ge\u00e7irilmesine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalara odaklan\u0131lacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

II.\u00a0 GENEL G\u00d6R\u00dcN\u00dcM<\/strong><\/span><\/h3>\n

\u00a0<\/strong>T\u00fcrkiye, 2001 y\u0131l\u0131ndan bu yana, insan haklar\u0131n\u0131n korunup geli\u015ftirilmesini hedefleyen kapsaml\u0131 ve aktif bir insan haklar\u0131 reform s\u00fcreci y\u00fcr\u00fctmektedir. Birinci tur EP\u0130M incelememizden bu yana kararl\u0131l\u0131kla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmeye devam edilen reform s\u00fcreci \u00e7er\u00e7evesinde, ulusal hukuki \u00e7er\u00e7eve, insan haklar\u0131, demokrasi ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc alanlar\u0131nda uluslararas\u0131 ilke ve standartlara g\u00f6re d\u00fczenlenmekte ve bu hukuki \u00e7er\u00e7evenin tam olarak uygulanmas\u0131na y\u00f6nelik \u00f6nlemler al\u0131nmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

A.\u00a0 Hukuki \u00c7er\u00e7eve<\/strong><\/span><\/h4>\n

12 Eyl\u00fcl 2010 tarihinde yap\u0131lan referandumla kabul edilen Anayasa de\u011fi\u015fiklikleri \u00e7er\u00e7evesinde, kad\u0131n, \u00e7ocuk, engelli ve ya\u015fl\u0131lar i\u00e7in pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131k anayasal bir hak olarak tan\u0131nm\u0131\u015f; ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 anayasal garanti alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f; \u00e7ocuk haklar\u0131 konusunda anayasal g\u00fcvenceler getirilmi\u015f; \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kapsam\u0131 geni\u015fletilmi\u015f; bilgi edinme hakk\u0131 ilk kez Anayasal hak olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f; vatanda\u015flar\u0131n se\u00e7me ve se\u00e7ilme h\u00fcrriyetleri daha kuvvetli \u015fekilde garanti alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f; memurlar ve di\u011fer kamu g\u00f6revlilerine verilen disiplin kararlar\u0131 yarg\u0131 denetimi kapsam\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, anayasal haklar\u0131 koruyacak yeni mekanizmalar getirilmi\u015f \u2013Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumu ve Anayasa Mahkemesine bireysel ba\u015fvuru sistemi- hukuk devleti g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f, Anayasa Mahkemesi ve HSYK demokratik d\u00fcnyadaki emsallerine yakla\u015ft\u0131racak bi\u00e7imde yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve askeri yarg\u0131n\u0131n yetki alan\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Birinci tur EP\u0130M incelememizden bu yana, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi (TBMM) taraf\u0131ndan alt\u0131 adet \u201cyarg\u0131 reformu paketi\u201d kabul edilmi\u015ftir. Bu paketler, temel kanunlarda yap\u0131lan mevzuat de\u011fi\u015fikliklerini kapsamaktad\u0131r [\u00f6rne\u011fin T\u00fcrk Ceza Kanunu (TCK), Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK), Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu (TMK) ve Bas\u0131n Kanunu]. Yarg\u0131 Reformu Paketlerin haz\u0131rlanmas\u0131nda, yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi, yarg\u0131n\u0131n etkinli\u011finin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve adalete eri\u015fimin kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 hedeflenmi\u015ftir. Mevzuat de\u011fi\u015fikliklerinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019nin (A\u0130HM) T\u00fcrkiye aleyhine ald\u0131\u011f\u0131 kararlarda at\u0131fta bulundu\u011fu yasal eksikliklerin giderilmesine ve b\u00f6ylelikle insan haklar\u0131 ihlallerinin yinelenmesinin \u00f6nlenmesine odaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcne kadar hayata ge\u00e7irilen reformlar \u00f6zellikle ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00fcvenli\u011fi ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere ili\u015fkin yasal \u00e7er\u00e7eveyi g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir. Yarg\u0131 reformu paketleriyle getirilen de\u011fi\u015fikliklere ilgili b\u00f6l\u00fcmlerde detayl\u0131 bir \u015fekilde yer verilecektir.<\/span><\/p>\n

30 Eyl\u00fcl 2013 tarihinde a\u00e7\u0131klanan Demokratikle\u015fme Paketi, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ve siyasi haklar alan\u0131nda \u00f6nemli yenilikler getirmi\u015f, 2 Mart 2014 tarihinde TBMM\u2019de kabul edilen yasal d\u00fczenlemelerle paketteki unsurlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 hayata ge\u00e7irilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, farkl\u0131 dil ve leh\u00e7elerde siyasi propaganda imkan\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f, \u00f6zel okullarda T\u00fcrk\u00e7e\u2019den farkl\u0131 dil ve leh\u00e7elerde e\u011fitim yap\u0131lmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, kamu kurumlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131nlar\u0131n ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc kullanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engel kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k su\u00e7unun kapsam\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesi ve nefret saikiyle i\u015flenen su\u00e7lar\u0131n TCK\u2019daki cezalar\u0131n\u0131n artmas\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f, toplant\u0131 ve g\u00f6steri \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn geni\u015fletilmesine y\u00f6nelik tedbirler al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Di\u011fer yandan, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi (A\u0130HS) \u0130hlallerinin \u00d6nlenmesine \u0130li\u015fkin Eylem Plan\u0131, 1 Mart 2014 tarihinde Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6zkonusu Eylem Plan\u0131 ile temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin daha etkili \u015fekilde korunmas\u0131 ve T\u00fcrkiye aleyhine A\u0130HM\u2019e yap\u0131lan ba\u015fvuru say\u0131s\u0131n\u0131n asgari seviyeye indirilmesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

\u201cTer\u00f6r\u00fcn Sona Erdirilmesi ve Toplumsal B\u00fct\u00fcnle\u015fmenin G\u00fc\u00e7lendirilmesine Dair Kanun\u201d 16 Temmuz 2014 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

B.\u00a0 Kurumsal \u00c7er\u00e7eve<\/span><\/strong><\/h3>\n

2010 Anayasa de\u011fi\u015fikliklerinin getirdi\u011fi en \u00f6nemli yenilikler, T\u00fcrkiye\u2019de insan haklar\u0131 alan\u0131nda kurumsalla\u015fmaya y\u00f6nelik yeni demokratik kurumlar ve mekanizmalar kurulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde olmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

Bunlardan birincisi insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131 bir \u201chukuk devleti\u201dni ger\u00e7ekle\u015ftirme amac\u0131 kapsam\u0131nda yeni bir i\u00e7 hukuk yolu olarak Anayasa Mahkemesi’ne bireysel ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n getirilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Anayasa Mahkemesi\u2019ne bireysel ba\u015fvuru hakk\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde 23 Eyl\u00fcl 2012 tarihi itibar\u0131yla herkes, Anayasa ve A\u0130HS kapsam\u0131nda g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinden birinin kamu g\u00fcc\u00fc taraf\u0131ndan ihlal edildi\u011fi iddias\u0131yla di\u011fer i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131 t\u00fckettikten sonra Anayasa Mahkemesi\u2019ne ba\u015fvurabilmektedir. Ba\u015fvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, ba\u015fvuran\u0131n temel haklar\u0131n\u0131n ihlal edilip edilmedi\u011fine karar vermekte; ihlal tespit etmesi halinde, ihlalin ve ihlal sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve tazmin i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenler konusunda karar vermektedir.<\/span><\/p>\n

Bireysel ba\u015fvuru uygulamas\u0131nda Anayasa Mahkemesi \u00e7ok titiz bir \u00e7al\u0131\u015fma sergilemekte ve i\u00e7tihatlar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131nda i\u00e7 hukukun yan\u0131nda A\u0130HM\u2019in ve bireysel ba\u015fvuru yolunun bulundu\u011fu di\u011fer Anayasa Mahkemelerinin konuyla ilgili kararlar\u0131n\u0131 analiz ederek insan onurunu y\u00fcceltme ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131n\u0131 geni\u015fletme anlay\u0131\u015f\u0131yla hareket etmektedir. Anayasa Mahkemesi, bireysel ba\u015fvuru uygulamas\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 23 Eyl\u00fcl 2012 tarihinden bu yana ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131, ya\u015fam hakk\u0131, m\u00fclkiyet hakk\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 gibi bir\u00e7ok temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckle ilgili i\u00e7tihat olu\u015fturmu\u015f ve ihlal kararlar\u0131 vermi\u015ftir. Mahkeme taraf\u0131ndan verilen ihlal kararlar\u0131n\u0131n gerekleri ilgili idari ve adli makamlarca yerine getirilmektedir.<\/span><\/p>\n

8 Ekim 2014 tarihi itibar\u0131yla Mahkemeye yap\u0131lan toplam bireysel ba\u015fvuru say\u0131s\u0131 26.999\u2019dur. Mahkemeden \u00e7\u0131kan karar say\u0131s\u0131 864 olup, kabul edilebilirlik karar\u0131 verilen ba\u015fvuru say\u0131s\u0131 267, ihlal karar\u0131 verilen ba\u015fvuru say\u0131s\u0131 234\u2019t\u00fcr.<\/span><\/p>\n

2010 Anayasa de\u011fi\u015fiklik paketi kapsam\u0131nda hukuki altyap\u0131s\u0131 olu\u015fturulan Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumu, 6328 say\u0131l\u0131 Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumu Kanunu\u2019nun 29 Haziran 2012 tarihinde Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanmas\u0131yla kurulmu\u015f ve 12 Aral\u0131k 2012 tarihinde faaliyetlerine ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Kurum, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z olup, hi\u00e7bir organ, makam, merci veya ki\u015fi, Ba\u015fdenet\u00e7iye ve Denet\u00e7ilere g\u00f6revleriyle ilgili olarak emir ve talimat veremez, genelge g\u00f6nderemez, tavsiye ve telkinde bulunamaz.<\/span><\/p>\n

Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumunun kurulmas\u0131yla kamu idaresinde insan haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi alan\u0131nda bir\u00e7ok yenilik getirilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin, insan haklar\u0131, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ile kad\u0131n ve \u00e7ocuk haklar\u0131 \u00f6ncelikli \u00f6neme sahip konular olarak ele al\u0131nmaktad\u0131r. \u015eik\u00e2yet konusunun insan haklar\u0131na, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere, kad\u0131n ve \u00e7ocuk haklar\u0131na ili\u015fkin olmas\u0131 halinde \u2018menfaat ihlali\u2019 ko\u015fulu aranmaks\u0131z\u0131n yerinde inceleme ve ara\u015ft\u0131rma yap\u0131labilmektedir. G\u00f6zalt\u0131 ve tutukluluk ko\u015fullar\u0131na ili\u015fkin \u015fik\u00e2yetler ile ceza infaz kurumlar\u0131 hakk\u0131ndaki ba\u015fvurular bu kapsamda incelenebilmektedir.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrk idari sisteminde, idareyi, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z olarak \u201cyerindelik\u201d y\u00f6n\u00fcnden de inceleyebilecek tek kurum olan Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumu, kamu y\u00f6netimi reformunun en \u00f6nemli ilkelerinden olan idarenin hesap verilebilirli\u011fi ile \u015feffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli bir role sahiptir.<\/span><\/p>\n

Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumu, \u015fikayet ba\u015fvurular\u0131n\u0131n incelenmesi ve ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 a\u015famas\u0131nda idarenin i\u015flem ve eylem ile tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n iyi y\u00f6netim ilkelerine (nezaket, \u015feffafl\u0131k, hesap verebilirlik, e\u015fitlik, vb.) uygunlu\u011funu da g\u00f6zetmektedir.<\/span><\/p>\n

Ba\u015fvurular\u0131n, \u2018kamu personel rejimi\u2019, \u2018e\u011fitim-\u00f6\u011fretim\u2019 ile \u2018\u00e7al\u0131\u015fma ve sosyal g\u00fcvenlik\u2019 konular\u0131nda yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Kurum verdi\u011fi kararlarda, ulusal mevzuat yan\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin taraf oldu\u011fu uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler ile A\u0130HM i\u00e7tihad\u0131n\u0131 da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumu, STK\u2019lar ve uluslararas\u0131 kurum ve kurulu\u015flar ile yak\u0131n i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Kurumun \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 hakk\u0131nda \u00e7e\u015fitli uluslararas\u0131 raporlarda olumlu ele\u015ftirilere yer verilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

2014 Eyl\u00fcl ay\u0131 itibariyle Kuruma yap\u0131lan toplam \u015fikayet ba\u015fvuru say\u0131s\u0131 11.580\u2019dir. 2013 y\u0131l\u0131nda 6097 ba\u015fvuru, 2014 y\u0131l\u0131nda ise 4216 ba\u015fvuru incelenmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye \u0130nsan Haklar\u0131 Kurumu Kanunu 30 Haziran 2012 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. Paris Prensipleriyle uyumlu olarak kurulan Kurum, insan haklar\u0131n\u0131 korumak ve geli\u015ftirmek y\u00f6n\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmak, insan haklar\u0131 ihlali iddialar\u0131n\u0131 incelemek ve ara\u015ft\u0131rmak, mezuat ve uygulamay\u0131 izlemek, bilgilendirme, bilin\u00e7lendirme ve e\u011fitim faaliyetleri ger\u00e7ekle\u015ftirmek, ilgili ki\u015fi, kurum ve kurulu\u015flara g\u00f6r\u00fc\u015f, \u00f6neri ve tavsiyelerde bulunmakla g\u00f6revli ve yetkilidir.<\/span><\/p>\n

Kamu t\u00fczel ki\u015fili\u011fini, idari ve mali \u00f6zerkli\u011fi haiz olan kurum, g\u00f6rev ve yetkilerinde ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r. Kimse g\u00f6revleriyle ilgili konularda kuruma emir ve talimat veremez, tavsiye ve telkinde bulunamaz. Kurum ayr\u0131ca, \u0130\u015fkenceye ve Di\u011fer Zalimane, Gayriinsani veya K\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcc\u00fc Muamele veya Cezaya Kar\u015f\u0131 Birle\u015fmi\u015f Milletler S\u00f6zle\u015fmesine Ek \u0130htiyari Protokol\u00fc (OPCAT) kapsam\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen g\u00f6revleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak \u00fczere \u201culusal \u00f6nleme mekanizmas\u0131\u201d olarak belirlenmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye \u0130nsan Haklar\u0131 Kurumu\u2019nun karar organ\u0131 olan \u0130nsan Haklar\u0131 Kurulu\u2019nun ilk toplant\u0131s\u0131 24 Ocak 2013 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. 2014 y\u0131l\u0131 Ekim ay\u0131 itibariyle T\u00fcrkiye \u0130nsan Haklar\u0131 Kurumu\u2019na toplam 900 ba\u015fvuru yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Di\u011fer yandan, T\u00fcrkiye\u2019nin insan haklar\u0131 alan\u0131ndaki ilk denetim mekanizmas\u0131 olan TBMM \u0130nsan Haklar\u0131n\u0131 \u0130nceleme Komisyonu 1990 y\u0131l\u0131ndan beri insan haklar\u0131 alan\u0131nda parlamenter izleme mekanizmas\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6rmeye devam etmektedir.<\/span><\/p>\n

Komisyon, 2011 y\u0131l\u0131nda Komisyon Kanununda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle, insan haklar\u0131 alan\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen kanun teklif ve tasar\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015febilme yetkisi alm\u0131\u015f; b\u00f6ylece denetim komisyonu olman\u0131n yan\u0131nda yasama komisyonu olma h\u00fcviyetini de kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Komisyon, 2010-2014 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, \u00e7ocuk yeti\u015ftirme yurtlar\u0131, \u00e7ocuk yuvalar\u0131 ile \u00e7ocuk ve gen\u00e7lik merkezleri, askeri ceza infaz kurumlar\u0131, sivil ceza infaz kurumlar\u0131 ve tutukevleri, kolluk kuvvetlerinin uygulamalar\u0131, askeri faaliyetler nedeniyle ya\u015fanan insan haklar\u0131 ihlalleri, m\u00fclteciler, s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar ve yasad\u0131\u015f\u0131 g\u00f6\u00e7menlerin sorunlar\u0131, g\u00f6zalt\u0131nda kaybolduklar\u0131 iddia edilen ki\u015filer, kad\u0131n ve aile bireylerine y\u00f6nelik \u015fiddet, engelli haklar\u0131 ve engelli bireylerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 hak ihlalleri, ter\u00f6r ve \u015fiddet olaylar\u0131 kapsam\u0131nda ya\u015fam hakk\u0131 ihlalleri, fi\u015fleme iddialar\u0131, su\u00e7 ma\u011fdurlar\u0131n\u0131n haklar\u0131, \u0130slam kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131, i\u015f\u00e7i haklar\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131, Avrupa\u2019daki g\u00f6\u00e7men \u00e7ocuklar ve velayet sorunu hakk\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Ayr\u0131ca, s\u0131k\u0131y\u00f6netim ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal d\u00f6nemlerinde ter\u00f6rle m\u00fccadelede kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunlar\u0131 ara\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla 13 Ekim 2011 tarihinde an\u0131lan Komisyonun b\u00fcnyesinde \u201cTer\u00f6r ve \u015eiddet Olaylar\u0131 Kapsam\u0131nda Ya\u015fam Hakk\u0131 \u0130hlallerinin \u0130ncelenmesi Alt Komisyonu\u201d kurulmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

6384 say\u0131l\u0131 \u201cAvrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesine Yap\u0131lm\u0131\u015f Baz\u0131 Ba\u015fvurular\u0131n Tazminat \u00d6denmek Suretiyle \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcne Dair Kanun\u201dla kurulmu\u015f olan \u0130nsan Haklar\u0131 Tazminat Komisyonu, A\u0130HM\u2019in T\u00fcrkiye aleyhine verdi\u011fi ihlal kararlar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. 20 \u015eubat 2013 tarihinden beri ba\u015fvurular\u0131 kabul eden Komisyonun \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da A\u0130HM\u2019deki derdest dosya say\u0131s\u0131n\u0131n azalmas\u0131nda \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. A\u0130HM, uzun yarg\u0131lamalarla ilgili olarak Komisyona ba\u015fvuru yap\u0131lmas\u0131n\u0131n makul ve eri\u015filebilir bir i\u00e7 i\u00e7 hukuk yolu oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Bu kapsamda, T\u00fcrkiye aleyhine uzun yarg\u0131lama nedeniyle a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f 5001 ba\u015fvuru kabuledilemezlik kararlar\u0131 nedeniyle A\u0130HM taraf\u0131ndan reddedilmi\u015f ve Komisyona ba\u015fvuru yolu nedeniyle kay\u0131tlardan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin AB\u2019ye \u00fcyeli\u011fi s\u00fcrecinde Kopenhag siyasi kriterlerinin yerine getirilmesi i\u00e7in gerekli olan mevzuat\u0131 uyumla\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kapsam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen reformlar\u0131n en \u00fcst d\u00fczeyde takip edilebilmesini ve etkin bir \u015fekilde uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla 2003 y\u0131l\u0131nda kurulan ve ad hoc bir grup olarak \u00e7al\u0131\u015fan Reform \u0130zleme Grubu d\u00fczenli olarak toplanmaya devam etmektedir.<\/span><\/p>\n

C.\u00a0 Uluslararas\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ve i\u015fbirli\u011fi d\u00fczeyi<\/span><\/strong><\/h3>\n

T\u00fcrkiye, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler alan\u0131ndaki b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelere ve mekanizmalara taraf olma ve uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlerle yak\u0131n i\u015fbirli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrme y\u00f6n\u00fcndeki politikas\u0131n\u0131 devam ettirmektedir.<\/span><\/p>\n

Anayasa\u2019n\u0131n 90. maddesinde yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle usul\u00fcne g\u00f6re y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmu\u015f temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere ili\u015fkin uluslararas\u0131 andla\u015fmalarla, kanunlar\u0131n ayn\u0131 konuda farkl\u0131 h\u00fck\u00fcmler i\u00e7ermesi nedeniyle \u00e7\u0131kabilecek uyu\u015fmazl\u0131klarda uluslararas\u0131 andla\u015fma h\u00fck\u00fcmlerinin esas al\u0131nmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede T\u00fcrk mahkemeleri T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin onaylad\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 andla\u015fma h\u00fck\u00fcmlerine do\u011frudan at\u0131f yapabilmektedir.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye, taraf oldu\u011fu BM S\u00f6zle\u015fmeleri y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri uyar\u0131nca periyodik raporlar\u0131n\u0131 zamanl\u0131ca haz\u0131rlayarak ilgili Komitelere sunmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye, Mart 2001\u2019de BM insan haklar\u0131 \u00d6zel Mekanizmalar\u0131na a\u00e7\u0131k davette bulunmu\u015ftur. Bu \u00f6zel raport\u00f6rler ve temsilciler T\u00fcrkiye\u2019yi s\u0131kl\u0131kla ziyaret etmektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede, son olarak Yarg\u0131\u00e7lar\u0131n ve Avukatlar\u0131n Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00d6zel Raport\u00f6r\u00fc Gabriela Knaul 2011 y\u0131l\u0131nda, Yarg\u0131s\u0131z ve Keyfi \u0130nfazlar \u00d6zel Raport\u00f6r\u00fc Christof Heyns 2012 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019yi ziyaret etmi\u015ftir. \u0130nsan Haklar\u0131 Savunucular\u0131n\u0131n Durumu \u00d6zel Raport\u00f6r\u00fc Michel Forst\u2019a 2015 y\u0131l\u0131nda \u00fclkemizi ziyaret etmek \u00fczere davette bulunulmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye BM \u00f6zel mekanizmalar\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131 \u015fik\u00e2yet bildirimlerini de d\u00fczenli olarak yan\u0131tlamaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye, \u0130\u015fkenceye ve Di\u011fer Zalimane, Gayriinsani veya K\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcc\u00fc Muamele veya Cezaya Kar\u015f\u0131 Birle\u015fmi\u015f Milletler S\u00f6zle\u015fmesine Ek \u0130htiyari Protokol\u00fc\u2019ne (OPCAT) 27 Eyl\u00fcl 2011 tarihi itibar\u0131yla taraf olmu\u015ftur. T\u00fcrkiye, Protokol\u2019e taraf olmakla, \u201c\u0130\u015fkenceyi \u00d6nleme Alt Komitesi\u201dnin karakollar, nezarethaneler ve g\u00f6zalt\u0131 merkezlerine ziyarette bulunmas\u0131na imkan sa\u011flama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00fcstlenmi\u015ftir. 28 Ocak 2014 tarihli Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanan Bakanlar Kurulu Karar\u0131 ile T\u00fcrkiye \u0130nsan Haklar\u0131 Kurumu, OPCAT kapsam\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen g\u00f6revleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak \u00fczere \u201culusal \u00f6nleme mekanizmas\u0131\u201d olarak belirlenmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

\u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi olarak da bilinen ve 11 May\u0131s 2011 tarihinde imzaya a\u00e7\u0131lan Kad\u0131na Y\u00f6nelik \u015eiddet ve Aile \u0130\u00e7i \u015eiddetin \u00d6nlenmesi ve Bunlarla M\u00fccadeleye \u0130li\u015fkin Avrupa Konseyi S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ni ilk imzalayan ve onaylayan \u00fclke T\u00fcrkiye olmu\u015ftur. S\u00f6zle\u015fmenin Onay Belgesi, 12 Mart 2012 tarihinde Avrupa Konseyi Sekretaryas\u0131\u2019na sunulmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

Avrupa Konseyi \u00c7ocuklar\u0131n Cinsel S\u00f6m\u00fcr\u00fc ve \u0130stismara Kar\u015f\u0131 Korunmas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin onay i\u015flemleri tamamlanarak 1 Nisan 2012 tarihi itibar\u0131yla \u00fclkemiz bak\u0131m\u0131ndan y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Avrupa Konseyi Sanal Ortamda \u0130\u015flenen Su\u00e7lar S\u00f6zle\u015fmesi 10 Kas\u0131m 2010 tarihinde imzalanm\u0131\u015f olup, onay belgesi Avrupa Konseyi\u2019ne iletilmi\u015ftir. S\u00f6zle\u015fmenin 1 Ocak 2015 tarihi itibariyle y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/span><\/p>\n

BM \u00c7ocuk Haklar\u0131 Komitesine bireysel ba\u015fvurular\u0131 inceleme yetkisi tan\u0131yan \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne Ek Bireysel Ba\u015fvuru Protokol\u00fc, \u00fclkemiz taraf\u0131ndan 24 Eyl\u00fcl 2012 tarihinde imzalanm\u0131\u015f olup, i\u00e7 onay s\u00fcreci devam etmektedir.<\/span><\/p>\n

Keza, 28 Eyl\u00fcl 2009 tarihinde \u00fclkemizce imzalanan ve BM Engellilerin Haklar\u0131 Komitesi\u2019ne bireysel ba\u015fvuru yetkisi tan\u0131yan Engellilerin Haklar\u0131na \u0130li\u015fkin S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ye ek \u0130htiyari Protokol\u2019\u00fcn i\u00e7 onay s\u00fcreci de son a\u015famaya gelmi\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

III.\u00a0 \u0130NSAN HAKLARININ KORUNMASI VE GEL\u0130\u015eT\u0130R\u0130LMES\u0130 <\/strong><\/span><\/h3>\n

Ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla M\u00fccadele<\/span><\/strong><\/h4>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin anayasal sistemi, \u201cdil, \u0131rk, renk, cinsiyet, siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f, felsefi inan\u00e7, din ve mezhep veya benzeri sebeplere\u201d bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n t\u00fcm bireylerin kanun \u00f6n\u00fcnde ayr\u0131m g\u00f6zetilmeden e\u015fitli\u011fi ilkesine dayanmaktad\u0131r (Madde 10).<\/span><\/p>\n

Rapor d\u00f6nemi i\u00e7inde, ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla m\u00fccadele konusunda bir kanun tasar\u0131s\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Tasar\u0131, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k t\u00fcrlerinin tan\u0131m\u0131n\u0131 yapmakta, kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6rde ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla ilgili \u015fikayetleri izlemekle g\u00f6revli bir Ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla M\u00fccadele ve E\u015fitlik Kurulu kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir. Tasar\u0131 TBMM g\u00fcndemindedir.<\/span><\/p>\n

Nefret su\u00e7lar\u0131yla m\u00fccadele amac\u0131yla, Demokratikle\u015fme Paketi kapsam\u0131nda 2 Mart 2014 tarihinde TBMM taraf\u0131ndan kabul edilen 6529 say\u0131l\u0131 Kanun \u00e7er\u00e7evesinde yeni bir d\u00fczenleme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re, TCK\u2019n\u0131n de\u011fi\u015fiklikten \u00f6nce \u201cAyr\u0131mc\u0131l\u0131k\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan 122. Maddesinin ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u201cNefret ve Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k\u201d olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015f ve dil, \u0131rk, milliyet, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnce, felsefi inan\u00e7, din veya mezhep farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanan nefret nedeniyle an\u0131lan maddede yaz\u0131l\u0131 eylemlerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi suretiyle ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapan ki\u015fiye verilecek hapis cezas\u0131n\u0131n alt ve \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 artt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Ayr\u0131ca, bahsekonu Kanun\u2019la yap\u0131lan di\u011fer de\u011fi\u015fikliklerle ya\u015fam tarz\u0131na ve farkl\u0131l\u0131klara sayg\u0131 TCK kapsam\u0131nda g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Az\u0131nl\u0131klar<\/span><\/strong><\/h4>\n

T\u00fcrkiye\u2019deki anayasal sisteme g\u00f6re, \u201caz\u0131nl\u0131k\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, yaln\u0131zca T\u00fcrkiye\u2019nin taraf oldu\u011fu \u00e7ok tarafl\u0131 veya ikili uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelere dayan\u0131larak tan\u0131mlanan ve tan\u0131nan gruplar\u0131 kapsamaktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019deki \u201caz\u0131nl\u0131k haklar\u0131\u201d, Lozan Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131\u2019na (1923) g\u00f6re d\u00fczenlenmektedir.<\/span><\/p>\n

S\u00f6zkonusu Antla\u015fma\u2019ya g\u00f6re, M\u00fcsl\u00fcman olmayan az\u0131nl\u0131klara mensup T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131 \u201caz\u0131nl\u0131k\u201d terimi kapsam\u0131na girmektedir. Lozan Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131\u2019na dayanan T\u00fcrk kanunlar\u0131nda yaln\u0131zca \u201cM\u00fcsl\u00fcman olmayan az\u0131nl\u0131k\u201d terimi yer almaktad\u0131r. Antla\u015fman\u0131n 37-45 maddeleri, T\u00fcrkiye\u2019deki M\u00fcsl\u00fcman olmayan az\u0131nl\u0131klara mensup ki\u015filere ili\u015fkin hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri d\u00fczenlemektedir. S\u00f6zkonusu h\u00fck\u00fcmler, T\u00fcrkiye\u2019nin temel kanunlar\u0131 olarak kabul edilmektedir.<\/span><\/p>\n

Farkl\u0131 inan\u00e7 gruplar\u0131na mensup vatanda\u015flar\u0131n haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve kendilerine sayg\u0131 g\u00f6sterilmesinin te\u015fvik edilmesi amac\u0131yla 13 May\u0131s 2010 tarihinde bir Ba\u015fbakanl\u0131k Genelgesi \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Genelgeyle, gayrim\u00fcslim T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n \u00fclkemizin ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131<\/span><\/p>\n

olduklar\u0131 teyit edilmi\u015f, yasalar gere\u011fi bu vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n Devlet \u00f6n\u00fcndeki i\u015f ve i\u015flemlerinde kendilerine g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131 ve haklar\u0131na halel getirilmemesi gerekti\u011fi t\u00fcm devlet kurumlar\u0131na tekrar hat\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Rapor d\u00f6neminde, az\u0131nl\u0131klara ait gazetelerin yaz\u0131l\u0131 olarak ba\u015fvurmalar\u0131 halinde resmi reklam yay\u0131mlayabilmeleri m\u00fcmk\u00fcn hale getirilmi\u015ftir. S\u00f6zkonusu geli\u015fme, az\u0131nl\u0131k gazetelerinin ekonomik durumunu g\u00fc\u00e7lendirmeye y\u00f6nelik \u00f6nemli bir ad\u0131m olarak de\u011ferlendirilmektedir. Nitekim yakla\u015f\u0131k elli y\u0131ll\u0131k bir aradan sonra 4 Haziran 2012 tarihinde bir Rum yay\u0131nevi faaliyete ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

30 Mart 2013\u2019te Elektrik Piyasas\u0131 Kanunu\u2019nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle, ibadet yerlerinin elektrik faturalar\u0131n\u0131n Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n b\u00fct\u00e7esine konulan \u00f6denekten kar\u015f\u0131lanmas\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f olup, camiler d\u0131\u015f\u0131nda, 2014 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk aylar\u0131 itibariyle \u00fclke genelinde bu haktan yararlanan 387 Kilise ve Sinagog bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Talep \u00fczerine, G\u00f6k\u00e7eadadaki Rum Ortodoks az\u0131nl\u0131k i\u00e7in bir ilkokul a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve 2013-2014 \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda faaliyete ge\u00e7mi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcman olmayan az\u0131nl\u0131klar\u0131n m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 alan\u0131nda son d\u00f6nemde \u00f6nemli ilerlemeler kaydedilmi\u015ftir. 27 \u015eubat 2008 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren yeni Vak\u0131flar Kanunu ge\u00e7ici 7. Maddesi uyar\u0131nca 181 ta\u015f\u0131nmaz, ba\u015fvurular\u0131 \u00fczerine cemaat vak\u0131flar\u0131 ad\u0131na kaydedilmi\u015ftir. 27 A\u011fustos 2011 tarihli Resmi Gazetede yay\u0131mlanan 651 say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname ile Vak\u0131flar Kanunu\u2019na Ge\u00e7ici 11. Madde eklenmi\u015ftir. B\u00f6ylece daha \u00f6nce el konulan farkl\u0131 inan\u00e7 gruplar\u0131na mensup vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n vak\u0131f m\u00fclklerinin iade edilebilmesinin yolu a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, Vak\u0131flar Kanunu\u2019nda durumuna de\u011finilmeyen mezarl\u0131klar ve ge\u00e7mi\u015fte cemaat vak\u0131flar\u0131na ait olan ancak kadastro tespiti s\u0131ras\u0131nda kimsenin \u00fczerine yaz\u0131lamayan yerler, cemaat vak\u0131flar\u0131n\u0131n malikli\u011fini ispat etmesi halinde iade edilebilmektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede 116 cemaat vakf\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan ba\u015fvurular de\u011ferlendirmeye al\u0131nm\u0131\u015f ve Ekim 2014 itibar\u0131yla 332 ta\u015f\u0131nmaz tescil edilmi\u015f, 21 ta\u015f\u0131nmaz\u0131n bedeli \u00f6denmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Cemaat vak\u0131flar\u0131na ta\u015f\u0131nmaz iadesi yap\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan idare edilen vak\u0131flara ait kilise, havra ve sinagog gibi vak\u0131f k\u00fclt\u00fcr varl\u0131klar\u0131 onar\u0131larak farkl\u0131 inan\u00e7 mensubu vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n hizmetine sunulmu\u015ftur. 22 Nisan 2014 tarihi itibariyle 9 adet ta\u015f\u0131nmaz\u0131n onar\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve farkl\u0131 inan\u00e7 gruplar\u0131yla diyalog<\/span><\/h4>\n

Din, inan\u00e7 ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve dini de\u011ferlere sayg\u0131, ba\u015fta Anayasam\u0131z olmak \u00fczere, kanunlar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcvencesi alt\u0131ndad\u0131r. Herkes vicdan, dini inan\u00e7 ve kanaat h\u00fcrriyetine sahiptir. Kimse ibadete, dini ayin ve t\u00f6renlere kat\u0131lmaya, dini inan\u00e7 ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamaya zorlanamaz, dini inan\u00e7 ve kanaatlerinden dolay\u0131 k\u0131nanamaz ve su\u00e7lanamaz.<\/span><\/p>\n

\u00dclkemizde, bireyin dini inan\u00e7lar\u0131n\u0131 yayma yolunda \u00e7al\u0131\u015fma yapmas\u0131 su\u00e7 te\u015fkil etmemektedir. Aksine, bireyin dini inanc\u0131n\u0131 ifade etmesini veya yaymas\u0131n\u0131 cebir veya tehdit kullanarak men etmek su\u00e7 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anlay\u0131\u015f ortam\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesini sa\u011flamak amac\u0131yla, farkl\u0131 inan\u00e7 gruplar\u0131na mensup vatanda\u015flar\u0131m\u0131z dini t\u00f6renlerini \u00f6zg\u00fcrce ger\u00e7ekle\u015ftirebilmektedir. Trabzon\u00a0<\/span>S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131, Van Akdamar Surp Ha\u00e7 Ermeni Kilisesi, Diyarbak\u0131r Sur il\u00e7esindeki Surp Giragos Ermeni Ortodoks Kilisesi, Alanya Aya Yorgi Kilisesinin de aralar\u0131nda bulundu\u011fu bir\u00e7ok ibadethanede 2010 y\u0131l\u0131ndan bu yana dini ayinler d\u00fczenlenmektedir.<\/span><\/p>\n

Farkl\u0131 inan\u00e7 grubuna mensup vatanda\u015flar\u0131m\u0131zla kamu kurumlar\u0131 ve h\u00fck\u00fcmet yetkilileri aras\u0131nda var olan diyalog ortam\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesine devam edilmi\u015f, mezkur gruplar\u0131n sorunlar\u0131n\u0131n siyasi irade taraf\u0131ndan \u00f6ncelikli olarak ele al\u0131nmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilmi\u015f, bu \u00e7er\u00e7evede \u00e7ok say\u0131da \u00fcst d\u00fczey temas ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

E\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcr alan\u0131nda da farkl\u0131 inan\u00e7 gruplar\u0131na y\u00f6nelik olumlu ad\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 ders kitaplar\u0131 yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilmi\u015f ve ayr\u0131mc\u0131 addedilebilecek ifadeler \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f; bir cemaat vakf\u0131 b\u00fcnyesinde a\u00e7\u0131lacak anaokulunda, Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcfredat\u0131na ek olarak haftan\u0131n belli g\u00fcn ve saatlerinde S\u00fcryanice dersi verilebilmesi talebine ili\u015fkin olarak, Ankara 13. \u0130dare Mahkemesi’nin 18 Haziran 2013 tarihli karar\u0131yla, S\u00fcryani vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n talebinin \u00f6n\u00fcnde herhangi bir engel bulunmad\u0131\u011f\u0131na h\u00fckmedilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Ayr\u0131ca, 2013 tarihli Demokratikle\u015fme Paketi\u2019nde Mor Gabriel Manast\u0131r\u0131 Vakf\u0131 arazisinin Manast\u0131r Vakf\u0131na iade edilmesi hususu da yer alm\u0131\u015ft\u0131r. 7 Ekim 2013 tarihinde Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc karar organ\u0131 Vak\u0131flar Meclisi taraf\u0131ndan al\u0131nan karar do\u011frultusunda 25 \u015eubat 2014 tarihi itibariyle ilgili makamlarca tapu sicil i\u015flemleri neticelendirilerek ihtilafl\u0131 arazinin Vak\u0131f ad\u0131na m\u00fclkiyet devri ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Di\u011fer yandan, Demokratikle\u015fme Paketi \u00e7er\u00e7evesinde, \u201cKamu Kurum ve Kurulu\u015flar\u0131nda \u00c7al\u0131\u015fan Personelin K\u0131l\u0131k ve K\u0131yafetine Dair Y\u00f6netmelik\u201dte yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle, kad\u0131n memurlara y\u00f6nelik ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc yasa\u011f\u0131 kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f; farkl\u0131 hayat tarzlar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi, nefret su\u00e7u ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, ya\u015fam tarz\u0131na m\u00fcdahale gibi hususlarla daha etkin m\u00fccadele edilmesine y\u00f6nelik mevzuat de\u011fi\u015fiklikleri ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

\u0130fade, bas\u0131n ve internete eri\u015fim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/span><\/h4>\n

\u0130fade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, Anayasa ve ilgili di\u011fer yasalar taraf\u0131ndan g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Birinci tur EP\u0130M incelememizden bu yana, ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn geli\u015ftirilmesi konusunda at\u0131lan ad\u0131mlar kararl\u0131l\u0131kla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc alan\u0131nda yap\u0131lan reformlar\u0131n sonucunda hassas addedilen bir\u00e7ok konu art\u0131k vatanda\u015flar\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a tart\u0131\u015f\u0131labilir hale gelmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

TCK\u2019n\u0131n 301\u2019inci maddesinde 2008 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan d\u00fczenleme sonras\u0131nda bahsekonu maddeye dayanarak dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 Adalet Bakan\u0131n\u0131n iznine ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131. Birinci tur EP\u0130M incelememiz s\u0131ras\u0131nda da tavsiyelere konu olan s\u00f6zkonusu maddede yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik sonucunda, a\u00e7\u0131lan dava say\u0131s\u0131nda ciddi bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f olmu\u015f, bunun paralelinde bu hususta T\u00fcrkiye\u2019ye iletilen ele\u015ftiriler de bertaraf edilmi\u015ftir. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan 2010- 2014 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ba\u015fvurular\u0131n sadece %10\u2019u i\u00e7in dava a\u00e7\u0131lmas\u0131na izin verilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

2012 ve 2013 y\u0131llar\u0131nda kabul edilen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Yarg\u0131 Reformu Paketleri, bas\u0131n ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn daha da geni\u015fletilmesine y\u00f6nelik yasal d\u00fczenlemeler sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6zkonusu yarg\u0131 paketleriyle ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc evrensel normlarla uyumlu hale getirmek amac\u0131na y\u00f6nelik olarak bilhassa TCK ve TMK kapsam\u0131nda \u00f6nemli iyile\u015ftirmeler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede, <\/span><\/p>\n

    \n
  • Bas\u0131n yay\u0131n yoluyla i\u015flenmi\u015f su\u00e7lara ili\u015fkin dava ve cezalar\u0131n infaz\u0131n\u0131n ertelenmesi imkan\u0131 getirilmi\u015f, bu kapsamdaki dava ve cezalar\u0131n infaz\u0131 ertelenmi\u015f, \u00e7ok say\u0131da tutuklu tahliye edilmi\u015ftir.<\/span><\/li>\n
  • TCK\u2019da yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerle, su\u00e7un bas\u0131n ve yay\u0131n yoluyla i\u015flenmesi halinde cezalar\u0131n art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, ayr\u0131ca, su\u00e7un bas\u0131n ve yay\u0131n yoluyla i\u015flenmesi hali, art\u0131r\u0131m nedeni olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/li>\n
  • Bas\u0131n Kanunu\u2019na ge\u00e7ici madde eklenerek, farkl\u0131 tarihlerde \u00e7e\u015fitli mahkemelerce verilen ve bir k\u0131sm\u0131 da sonradan ortadan kald\u0131r\u0131lan bas\u0131l\u0131 eserler hakk\u0131nda \u00e7ok say\u0131da verilen toplatma kararlar\u0131, A\u0130HS h\u00fck\u00fcmleri ile A\u0130HM kararlar\u0131 do\u011frultusunda, h\u00fck\u00fcms\u00fcz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/li>\n
  • TMK\u2019n\u0131n 6. Maddesi ile d\u00fczenlenen \u201cA\u00e7\u0131klama ve Yay\u0131nlama\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 maddede yer alan s\u00fcreli yay\u0131n durdurma cezas\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/li>\n
  • \u201cSu\u00e7u ve su\u00e7luyu \u00f6vme\u201d su\u00e7u yeniden d\u00fczenlenmi\u015f ve bahsekonu su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in \u201ckamu d\u00fczeni a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u00e7\u0131k ve yak\u0131n bir tehlikenin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131\u201d \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/li>\n
  • Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn propagandas\u0131n\u0131 yapma su\u00e7unun unsurlar\u0131 yeniden d\u00fczenlenmi\u015f, bahsekonu su\u00e7un unsuru \u201ccebir, \u015fiddet veya tehdit y\u00f6ntemlerini te\u015fvik etmek amac\u0131yla propaganda yapma\u201d \u015feklinde tadil edilerek, daha somut bir kritere ba\u011flanm\u0131\u015f, b\u00f6ylelikle ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn propagandas\u0131n\u0131 yapman\u0131n ancak s\u00f6zkonusu unsurlar\u0131 ta\u015f\u0131yorsa cezaland\u0131r\u0131labilmesi sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/li>\n
  • Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin cebir, \u015fiddet veya tehdit i\u00e7eren y\u00f6ntemlerini me\u015fru g\u00f6stermeyen veya bu y\u00f6ntemlere ba\u015fvurmayan a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n bas\u0131lmas\u0131 ve da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 su\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/li>\n
  • Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olmamakla birlikte \u00f6rg\u00fct ad\u0131na \u201cter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn bildiri veya a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 basan veya yayanlarla\u201d, ayr\u0131ca \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011fi su\u00e7undan ceza verilmeyece\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/li>\n
  • \u201c\u00d6rg\u00fcte \u00fcye olmamakla birlikte \u00f6rg\u00fct ad\u0131na su\u00e7 i\u015fleyen ki\u015fi, ayr\u0131ca \u00f6rg\u00fcte \u00fcye olmak su\u00e7undan da cezaland\u0131r\u0131l\u0131r\u201d h\u00fckm\u00fcn\u00fcn uygulama alan\u0131 \u201csadece silahl\u0131 \u00f6rg\u00fctleri\u201d kapsayacak \u015fekilde daralt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

    Di\u011fer yandan, 30 Eyl\u00fcl 2013 tarihinde kamuoyu ile payla\u015f\u0131lan Demokratikle\u015fme Paketi’nde yeralan baz\u0131 yasal d\u00fczenlemeleri i\u00e7eren ve s\u00f6zkonusu paketin devam\u0131 niteli\u011finde olan 6529 say\u0131l\u0131 Kanun Mart 2014\u2019te y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f olup, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc geni\u015fletici d\u00fczenlemeler i\u00e7ermektedir. Bu ba\u011flamda, di\u011ferlerinin yan\u0131s\u0131ra,<\/span><\/p>\n

      \n
    • Vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin yan\u0131s\u0131ra farkl\u0131 dil ve leh\u00e7elerde propaganda yapabilmelerinin \u00f6n\u00fcndeki k\u0131s\u0131tlamalar kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/li>\n
    • Vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n kendi ana dillerini \u00f6\u011frenebilmelerinin temin edilmesi amac\u0131yla \u00f6zel okullarda farkl\u0131 dil ve leh\u00e7elerde e\u011fitim yap\u0131lmas\u0131na olanak tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

      Ayr\u0131ca, 3 Mart 2011 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Radyo ve Televizyonlar\u0131n Kurulu\u015f ve Yay\u0131n Hizmetleri Hakk\u0131nda Kanun, \u00fclkemizin de taraf oldu\u011fu Avrupa S\u0131n\u0131r\u00f6tesi Televizyon S\u00f6zle\u015fmesi ile AB G\u00f6rsel \u0130\u015fitsel Medya Hizmetleri Y\u00f6nergesi\u2019ne uyumlu \u015fekilde haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kanunla, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz eden \u2018yeniden iletim\u2019 serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f, yay\u0131n dili \u00fczerindeki k\u0131s\u0131tlamalar tamam\u0131yla kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, yay\u0131nlar\u0131n i\u00e7eri\u011finin \u00f6nceden denetlenmeyece\u011fi h\u00fckm\u00fc ile ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc teminat alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

      Son olarak, Bas\u0131n Kanunu ve Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun Tasar\u0131s\u0131 Tasla\u011f\u0131 haz\u0131rlanarak, TBMM\u2019ye sevk edilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, bas\u0131l\u0131 gazeteler ve mevkuteler, haber ve foto\u011fraf ajanslar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar kapsam\u0131na ayn\u0131 i\u015fi internet haber sitelerinde yapanlar\u00a0<\/span>da al\u0131narak bu ki\u015filer de gazeteci olarak tan\u0131mlanacak ve gazetecilere tan\u0131nan haklardan yararlanmalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

      2014 y\u0131l\u0131nda internet kanununda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerle, ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011finin temini ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede, internetin daha g\u00fcvenli olarak kullan\u0131lmas\u0131, daha \u00f6zg\u00fcr olmas\u0131, ki\u015filik haklar\u0131 ve \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011finin korunmas\u0131na y\u00f6nelik tedbirler al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

      Ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131<\/span><\/h1>\n

      Ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131, Anayasa taraf\u0131ndan g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu hakk\u0131 uluslararas\u0131 standartlar do\u011frultusunda g\u00fc\u00e7lendirmek amac\u0131yla, 2011 y\u0131l\u0131ndan beri kabul edilen toplam alt\u0131 yarg\u0131 reformu paketiyle \u00f6nemli mevzuat de\u011fi\u015fiklikleri yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda, \u00f6zellikle uzun tutukluluk s\u00fcrelerine ili\u015fkin s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n giderilmesi, uygulay\u0131c\u0131lar\u0131n tutuklama konusunda daha \u00f6zenli davranmalar\u0131 ve tutuklamaya alternatif koruma tedbirleri olu\u015fturulmas\u0131 amac\u0131yla tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fcler lehine yeni d\u00fczenlemeler i\u00e7eren yasal de\u011fi\u015fiklikler hayata ge\u00e7irilmi\u015ftir. B\u00f6ylelikle, tutuklama yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan bir koruma tedbiri olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, tutukluluk s\u00fcreleri ve cezaevlerindeki tutukluluk oranlar\u0131nda \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fc\u015f\u00fc\u015f sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. 2006 y\u0131l\u0131nda %49,2 olan cezaevlerindeki tutukluk oran\u0131 13 Ekim 2014 itibariyle %14,3\u2019e gerilemi\u015ftir. S\u00f6zkonusu d\u00fczenlemeler a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde \u00f6zetlenebilir:<\/span><\/p>\n

        \n
      • Tutuklama karar\u0131 verilebilmesi i\u00e7in belirlenen hapis cezas\u0131 \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 bir y\u0131ldan iki y\u0131la \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/li>\n
      • Azami 10 y\u0131ll\u0131k tutukluluk s\u00fcresi 5 y\u0131lla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/li>\n
      • Uygulay\u0131c\u0131lar\u0131n tutuklama konusunda daha \u00f6zenli olmalar\u0131 amac\u0131yla tutuklama kararlar\u0131n\u0131n somut olgularla a\u00e7\u0131k\u00e7a gerek\u00e7elendirilmeleri sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/li>\n
      • Konutunu terk etmemek, belirli bir ya\u015fam b\u00f6lgesini terk etmemek ve belirli bir yere veya b\u00f6lgeye gitmemek \u015feklinde \u00fc\u00e7 yeni adli kontrol y\u00f6ntemi eklenmi\u015ftir.<\/span><\/li>\n
      • Adli kontrol uygulamas\u0131n\u0131n kapsam\u0131 hapis cezas\u0131 miktar\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n t\u00fcm su\u00e7lara uygulanabilecek \u015fekilde geni\u015fletilmi\u015ftir.<\/span><\/li>\n
      • Tutuklulu\u011fa yap\u0131lan itirazlarda, cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u015f\u00fcpheli, san\u0131k veya avukata bildirilmesi zorunlulu\u011fu getirilmi\u015f, b\u00f6ylelikle tutuklulu\u011fa itiraz sistemin etkinli\u011finin art\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/li>\n
      • Soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda tutukluluk durumu de\u011ferlendirilirken \u015f\u00fcpheli, san\u0131k veya m\u00fcdafiinin dinlenilmesi zorunlulu\u011fu getirilmi\u015ftir.<\/span><\/li>\n
      • M\u00fcstakilen soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda hakim karar\u0131 gerektiren koruma tedbirlerine karar vermek amac\u0131yla sulh ceza hakimlikleri kurulmu\u015ftur. B\u00f6ylelikle bu alanda ihtisasla\u015fm\u0131\u015f, yapt\u0131\u011f\u0131 incelemelerde gerekli dikkat ve hassasiyeti g\u00f6stererek a\u00e7\u0131k gerek\u00e7eler sunan ve \u015fikayet ve itirazlar\u0131 titizlikle de\u011ferlendiren bir mercii olu\u015fturulmu\u015f, uzun tutukluluklar\u0131n \u00f6nlenmesi ve koruma tedbirlerine ili\u015fkin \u00fclke genelinde uygulama birli\u011fi sa\u011flanmas\u0131 hedeflenmi\u015ftir.<\/span><\/li>\n
      • G\u00f6zalt\u0131na alma ve tutuklama \u015fartlar\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, bu kararlar\u0131n al\u0131nabilmesi i\u00e7in \u201csomut delillere dayal\u0131 kuvvetli \u015f\u00fcphe\u201d \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc getirilmi\u015ftir.<\/span><\/li>\n
      • Yakalanan veya tutuklanan ki\u015filerin kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ba\u015fvuru imkanlar\u0131ndan yararland\u0131r\u0131lmamas\u0131 durumunda bu ki\u015filere tazminat isteyebilme imkan\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

        Adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 ve yarg\u0131ya eri\u015fim<\/span><\/h1>\n

        Anayasan\u0131n 36. maddesinde, herkesin, me\u015fru vas\u0131ta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddia ve savunma ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na <\/span>sahip oldu\u011fu d\u00fczenlenmi\u015ftir. Adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 standartlar do\u011frultusunda daha da g\u00fc\u00e7lendirilmesi amac\u0131yla yarg\u0131 reformu paketleriyle mevzuatta \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Esasen yukar\u0131da kay\u0131tl\u0131 ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00fcvenli\u011fi ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda sunulan kanun de\u011fi\u015fikliklerinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc dolayl\u0131 olarak adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 da g\u00fc\u00e7lendirmektedir. Di\u011fer yandan, yarg\u0131 reformu paketleriyle spesifik olarak adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 ve yarg\u0131ya eri\u015fim alan\u0131nda yap\u0131lan d\u00fczenlemeler \u00f6zetle a\u015fa\u011f\u0131da sunulmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          \n
        • \u00d6zel yetkili mahkemeler kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, b\u00f6ylelikle adil yarg\u0131lama bak\u0131m\u0131ndan tart\u0131\u015fmalara sebebiyet veren \u00f6zel yetkilere sahip mahkeme ve cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131 uygulamas\u0131 ile \u00f6zel soru\u015fturma ve kovu\u015fturma usullerine son verilmi\u015f ve t\u00fcm a\u011f\u0131r ceza mahkemelerinin ayn\u0131 usul kurallar\u0131na tabi olmas\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/li>\n
        • Adli yard\u0131m\u0131n kapsam\u0131 geni\u015fletilmi\u015ftir.<\/span><\/li>\n
        • A\u0130HM taraf\u0131ndan verilmi\u015f baz\u0131 ihlal kararlar\u0131 hakk\u0131nda yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi yolu a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/li>\n
        • \u0130dari yarg\u0131da istinaf kanun yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131yla yarg\u0131lama s\u00fcrelerinin k\u0131salt\u0131lmas\u0131 ve hukuki g\u00fcvenlik ilkesinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi hedeflenmi\u015ftir.<\/span><\/li>\n
        • Askeri idari yarg\u0131 ve idari yarg\u0131da davac\u0131lara \u0131slah suretiyle talep ettikleri tazminat miktar\u0131n\u0131 art\u0131rma hakk\u0131 getirilmi\u015ftir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

          Ayr\u0131ca, 2013 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan bir ba\u015fka mevzuat de\u011fi\u015fikli\u011fiyle, san\u0131klar\u0131n kendisini daha iyi ifade edebilece\u011fini beyan etti\u011fi ba\u015fka bir dilde savunma yapmas\u0131 imkan\u0131 getirilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

          Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l Toplant\u0131 ve \u00d6rg\u00fctlenme \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/span><\/h1>\n

          Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplant\u0131 ve \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Anayasa ile g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          Demokratikle\u015fme Paketi\u2019nde yeralan unsurlar\u0131 yasala\u015ft\u0131ran ve 13 Mart 2014 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 6529 say\u0131l\u0131 Kanunla toplant\u0131 ve \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn geni\u015fletilmesine y\u00f6nelik \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda, Siyasi Partiler Kanunu\u2019nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerle siyasi hayata kat\u0131l\u0131m g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f ve temsilde adalet sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca devlet yard\u0131m\u0131n\u0131n kapsam\u0131 geni\u015fletilmi\u015f ve siyasi partilerin yerel te\u015fkilatlanmalar\u0131 ile siyasi partilere \u00fcyelik konusundaki k\u0131s\u0131tlamalar kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve e\u015f-ba\u015fkanl\u0131k imkan\u0131 getirilmi\u015ftir. Siyasi partiler ve adaylar taraf\u0131ndan yap\u0131lacak her t\u00fcrl\u00fc propagandan\u0131n, T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra farkl\u0131 dil ve leh\u00e7elerde de yap\u0131labilece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          Ayr\u0131ca, Toplant\u0131 ve G\u00f6steri Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri Kanunu, toplant\u0131 yer ve g\u00fczerg\u00e2h\u0131n\u0131n belirlenmesinde kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131yla yeniden d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, a\u00e7\u0131k yerlerdeki toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri g\u00fcn bat\u0131m\u0131na kadar devam edebilecek, kapal\u0131 yerlerdeki toplant\u0131lar ise gece saat 24.00’e kadar yap\u0131labilecektir. Ayr\u0131ca h\u00fck\u00fcmet komiseri uygulamas\u0131na son verilmi\u015f, onun yerine d\u00fczenleyici kurulun uygulamadan sorumlu tutulmas\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

          Ayr\u0131ca, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nca 26 Haziran 2013 tarihinde \u201c\u00c7evik Kuvvet Personeli\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir Genelge, 22 Temmuz 2013 tarihinde ise \u201cToplumsal Olaylarda Hareket Tarzlar\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir Genelge yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kolluk kuvvetlerinin g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen s\u00f6z konusu Genelgeler esasen, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan toplumsal olaylarda kolluk kuvvetlerinin uymalar\u0131 gereken kurallar\u0131 hat\u0131rlatmak, gaz ve di\u011fer g\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 gaz kullan\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda riayet edilmesi gereken kaideleri hat\u0131rlatmak amac\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          2010 Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi do\u011frultusunda 4688 say\u0131l\u0131 Kamu G\u00f6revlileri Sendikalar\u0131 ve Toplu S\u00f6zle\u015fme Kanunu\u2019nu de\u011fi\u015ftiren Kanun 11 Nisan 2012 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. S\u00f6zkonusu Kanun\u2019la memurlar ve di\u011fer kamu g\u00f6revlilerine tan\u0131nan toplu s\u00f6zle\u015fme hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131, kapsam\u0131 ve toplu s\u00f6zle\u015fmeden yararlanacak olan ki\u015filere ili\u015fkin hususlar d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

          18 Ekim 2012 tarihinde kabul edilen 6356 say\u0131l\u0131 Sendikalar ve Toplu \u0130\u015f S\u00f6zle\u015fmesi Kanunu\u2019yla, i\u015f\u00e7i ve i\u015fveren sendikalar\u0131 ile konfederasyonlar\u0131n i\u015fleyi\u015fleri d\u00fczenlenmi\u015f ve toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmeleriyle ilgili hususlar belirlenmi\u015ftir. Kanun\u2019un “Grev ve lokavt yasaklar\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 62. <\/span>maddesinde grev yasaklar\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131lm\u0131\u015f, noter hizmetlerinde, a\u015f\u0131 ve serum imal eden i\u015fyerlerinde, hastane d\u0131\u015f\u0131ndaki klinik, sanatoryum, prevantoryum, dispanser ve eczane gibi sa\u011fl\u0131kla ilgili i\u015fyerlerinde, e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda, \u00e7ocuk bak\u0131m yerlerinde, huzur evlerinde ve havac\u0131l\u0131k hizmetlerinde grev ve lokavt yasa\u011f\u0131 kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          \u0130\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131<\/span><\/h1>\n

          \u00a0<\/strong><\/span>T\u00fcrkiye, \u201ci\u015fkenceye kar\u015f\u0131 s\u0131f\u0131r tolerans\u201d politikas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde i\u015fkencenin \u00f6nlenmesi ve iddialar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in t\u00fcm yasal de\u011fi\u015fiklikleri yapm\u0131\u015f, denetim ve yarg\u0131 mekanizmalar\u0131n\u0131 kurmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

          \u0130\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muamelenin \u00f6nlenmesi kapsam\u0131nda infaz kurumlar\u0131m\u0131z ulusal ve uluslararas\u0131 denetime a\u00e7\u0131k olup, t\u00fcm infaz kurumlar\u0131m\u0131z ulusal d\u00fczeyde ba\u011f\u0131ms\u0131z nitelikteki 136 Ceza \u0130nfaz Kurumu ve Tutukevleri \u0130zleme Kurullar\u0131n\u0131n, 139 infaz h\u00e2kimli\u011finin, uluslararas\u0131 d\u00fczeyde ise ilgili BM ve Avrupa Konseyi mekanizmalar\u0131n\u0131n denetimi alt\u0131ndad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          Bu organlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Ceza ve Tevkifevleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6revlileri, Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131lar\u0131, ceza infaz kurumlar\u0131ndan sorumlu Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131, Adalet m\u00fcfetti\u015fleri ve ceza infaz kurumu kontrol\u00f6rleri insan haklar\u0131 ihlalleriyle ilgili uygulamalar\u0131 denetlemek ve gerekti\u011finde yasal m\u00fcdahalede bulunmakla g\u00f6revlidir.<\/span><\/p>\n

          Ayr\u0131ca, kurumlar; TBMM \u0130nsan Haklar\u0131n\u0131 \u0130nceleme Komisyonu, Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumu ve T\u00fcrkiye \u0130nsan Haklar\u0131 Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yetkilileri taraf\u0131ndan da denetlenmektedir.<\/span><\/p>\n

          Kolluk kuvvetleri hakk\u0131ndaki \u015fikayetleri incelemekle g\u00f6revli ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Kolluk G\u00f6zetim Komisyonu kurulmas\u0131na ve merkezi kay\u0131t sistemi olu\u015fturulmas\u0131na y\u00f6nelik kanun tasar\u0131s\u0131 TBMM g\u00fcndemindedir.<\/span><\/p>\n

          Ceza infaz kurumu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 taraf\u0131ndan h\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklulara kar\u015f\u0131 i\u015fkence yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131 ciddiyetle ara\u015ft\u0131r\u0131lmakta, sorumlular hakk\u0131nda gerekli adli ve idari i\u015flem gecikmeksizin yap\u0131lmaktad\u0131r. Ceza infaz kurumu personeli hakk\u0131nda do\u011frudan adli soru\u015fturma yap\u0131labilmekte, soru\u015fturma izni al\u0131nmas\u0131na gerek bulunmamaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          Polis Merkezleri Amirliklerinde i\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muamele iddialar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilmesi ve ayd\u0131nlat\u0131labilmesi amac\u0131yla ba\u015fta nezarethaneler olmak \u00fczere Polis Merkezlerinde bulunan ilgili k\u0131s\u0131mlar\u0131n (Nezarethane d\u0131\u015f\u0131nda kalan giri\u015f, koridorlar, m\u00fcracaat alanlar\u0131, ifade alma odalar\u0131 ile vatanda\u015fa hizmet verilen di\u011fer alanlar) kamerayla izlenmesi ve mevcut kamera kay\u0131tlar\u0131n\u0131n 30 g\u00fcn s\u00fcreyle saklanmas\u0131na y\u00f6nelik olarak t\u00fcm il emniyet m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri 2 Ekim 2013 tarihinde talimatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          Ayr\u0131ca, nezarethaneye konulan \u015f\u00fcphelilerin haklar\u0131ndaki i\u015flemlerin tamamlan\u0131p adli mercilere sevk edilinceye kadar ge\u00e7en s\u00fcrede g\u00f6revlilerce uyulmas\u0131 gereken esas ve usullere a\u00e7\u0131kl\u0131k getiren \u201cEmniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Nezarethane Talimatnamesi\u201d haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fck Makam\u0131nca 24 Haziran 2014 tarihinde onaylanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

          Nisan 2014\u2019te y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 4. Yarg\u0131 Reformu Paketi kapsam\u0131nda, 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019n\u0131n \u2018\u0130\u015fkence’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 94. maddesinde yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle, i\u015fkence su\u00e7lar\u0131nda zamana\u015f\u0131m\u0131n\u0131n uygulanmayaca\u011f\u0131 kabul edilmi\u015ftir. S\u00f6zkonusu de\u011fi\u015fiklikle, i\u015fkence su\u00e7lar\u0131n\u0131n zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011framas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi ve daha etkin soru\u015fturmalar\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi hedeflenmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

          Mevzuat\u0131m\u0131za g\u00f6re, san\u0131\u011f\u0131n veya \u015f\u00fcphelinin ifadesinin al\u0131nmas\u0131nda ve sorguya \u00e7ekilmesinde \u00f6zg\u00fcr iradesini etkileyen i\u015fkence, k\u00f6t\u00fc muamele gibi hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerin kullan\u0131lmas\u0131 yasak olup, bu h\u00fckme ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde elde edilen ifadeler r\u0131za ile verilmi\u015f olsa da delil olarak de\u011ferlendirilememektedir.<\/span><\/p>\n

          \u0130\u015fkence ve K\u00f6t\u00fc Muamelenin \u00f6nlenmesi konusundaki son geli\u015fmelere ve istatistiki bilgilere, BM \u0130\u015fkencenin \u00d6nlenmesi Komitesi\u2019ne 29 Eyl\u00fcl 2014 tarihinde sunulan periyodik raporda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak yer verilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

          E\u011fitim hakk\u0131<\/span><\/h1>\n

          T\u00fcrkiye\u2019nin e\u011fitim politikas\u0131n\u0131n temelini, dil, \u0131rk, renk, cinsiyet, siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f, felsefi inan\u00e7, din veya mezhep ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f bilim ve e\u011fitim ilkelerine uygun bir e\u011fitim alma hakk\u0131n\u0131n, e\u015fit hak ve imk\u00e2nlarla g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          E\u011fitim hizmetleri, zorunlu e\u011fitim \u00e7a\u011f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131 hayata ve bir \u00fcst \u00f6\u011frenime haz\u0131rlamak amac\u0131yla her \u00e7ocu\u011fa f\u0131rsat ve imk\u00e2n e\u015fitli\u011fi temelinde sunulmaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede, e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim programlar\u0131 ve ders materyalleri insan haklar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ve bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin geli\u015ftirilmesini sa\u011flayacak nitelikte haz\u0131rlanmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          T\u00fcrkiye\u2019de okullarda \u00f6\u011frenim g\u00f6ren 17 milyondan fazla \u00f6\u011frenci bulunmaktad\u0131r. Zorunlu e\u011fitim 2012 y\u0131l\u0131nda 4+4+4 sistemi \u015feklinde 12 y\u0131la \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fczenleme ile t\u00fcm kademelerde okulla\u015fma oranlar\u0131nda art\u0131\u015f sa\u011flanm\u0131\u015f ve derslik ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Okulla\u015fma oran\u0131 2013-2014 e\u011fitim-\u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda ilkokullarda\u00a0<\/span>%99,57, ortaokullarda %94,52 ve liselerde %76,65 olmu\u015ftur. K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n okulla\u015fma oran\u0131 2013-2014 e\u011fitim-\u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda ilkokullarda %99,61, ortaokullarda %94,47, orta\u00f6\u011fretimde %76,05\u2019tir.<\/span><\/p>\n

          Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Avrupa Birli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131 ortakl\u0131\u011f\u0131nda, 12 y\u0131ll\u0131k zorunlu e\u011fitimin ilk 8 y\u0131l\u0131na y\u00f6nelik olarak ilkokul ve ortaokul kademesinde okula devam oranlar\u0131n\u0131 artt\u0131rmak amac\u0131yla, AB fonlar\u0131yla desteklenen iki y\u0131l s\u00fcreli \u201c\u0130lk\u00f6\u011fretime Devam Oranlar\u0131n\u0131n Art\u0131r\u0131lmas\u0131 Projesi\u201d 21 Ekim 2013 tarihi itibar\u0131yla uygulamaya konulmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

          May\u0131s 2011\u2019de ba\u015flat\u0131lan \u201c\u00d6zellikle K\u0131z \u00c7ocuklar\u0131n\u0131n Okulla\u015fma Oran\u0131n\u0131n Art\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d adl\u0131 proje Haziran 2013\u2019te tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r. Proje kapsam\u0131nda, do\u011fu ve g\u00fcneydo\u011fu illerinde k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n okula kay\u0131t olmalar\u0131n\u0131 ve okulda kalmalar\u0131n\u0131 sa\u011flama hedefiyle, \u00f6rg\u00fcn veya yayg\u0131n e\u011fitime kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 te\u015fvik edici faaliyetler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 16 ilde 160 pilot okulda \u00f6\u011frenci destek program\u0131 uygulanm\u0131\u015f, 3.200 ev ziyaret edilerek, 2.000\u2019den fazla \u00e7ocuk\u00a0<\/span>okullula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u201c147\u201d MEB \u0130leti\u015fim merkezine yap\u0131lan 1.200\u2019\u00fcn \u00fczerindeki \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesiyle 800 \u00e7ocuk \u00f6rg\u00fcn veya a\u00e7\u0131k \u00f6\u011fretime y\u00f6nlendirilmi\u015ftir. 218 k\u0131z \u00e7ocuk A\u00e7\u0131k \u0130lk\u00f6\u011fretime, 2.270 k\u0131z \u00e7ocuk A\u00e7\u0131k Liseye, 326 k\u0131z \u00e7ocuk A\u00e7\u0131k Meslek Lisesine kay\u0131t edilmi\u015ftir. 3.302 k\u0131z \u00e7ocuk \u00f6rg\u00fcn e\u011fitime geri d\u00f6nm\u00fc\u015f ve 1.390 k\u0131z \u00e7ocu\u011fun ilk\u00f6\u011fretime,\u00a0<\/span>1.403 k\u0131z \u00e7ocu\u011fun liseye devam etmesi sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. 1.032 k\u0131z \u00e7ocu\u011fu\/kad\u0131n okuma-yazma \u00f6\u011frenmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

          Yabanc\u0131 Dil E\u011fitimi ve \u00d6\u011fretimi Kanunu\u2019nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerle T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 farkl\u0131 dil ve leh\u00e7elerin \u00f6\u011fretilmesi amac\u0131yla \u00f6zel kurslar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131na izin verilmi\u015ftir. Bu kanuna dayan\u0131larak ilk\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda K\u00fcrt\u00e7e (K\u0131rman\u00e7i ve Zazaki) se\u00e7meli ders olarak 2012-2013 e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131ndan itibaren, Lazca 2013-2014 e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131ndan itibaren se\u00e7meli ders olarak okutulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. De\u011fi\u015fik kademelerde olu\u015fturulan se\u00e7imlik derslerle t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ve \u00f6\u011frencilerimizin e\u011fitimden beklentileri, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel talepleri kar\u015f\u0131lanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          \u00c7e\u015fitli \u00fcniversitelerde K\u00fcrt Dili ve Edebiyat\u0131, Ermeni Dili ve Edebiyat\u0131, Zaza Dili ve Edebiyat\u0131, G\u00fcrc\u00fc Dili ve Edebiyat\u0131, S\u00fcryani Dili ve Edebiyat\u0131 programlar\u0131 yer almaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          30 Eyl\u00fcl 2013 tarihinde a\u00e7\u0131klanan Demokratikle\u015fme Paketiyle T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n g\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131nda geleneksel olarak kulland\u0131klar\u0131 farkl\u0131 dil ve leh\u00e7elerde e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim yapabilmeleri amac\u0131yla \u00f6zel okul a\u00e7\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenleme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          M\u00fcsl\u00fcman olmayan az\u0131nl\u0131klara mensup T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131na ait e\u011fitim kurumlar\u0131, \u00d6zel E\u011fitim Kurumlar\u0131 Kanunu (2007) taraf\u0131ndan d\u00fczenlenmektedir. Bu okullarda, T\u00fcrk\u00e7e ve T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fc hari\u00e7 b\u00fct\u00fcn derslerde az\u0131nl\u0131klar\u0131n kendi dillerinde e\u011fitim yap\u0131lmaktad\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman olmayan az\u0131nl\u0131klara mensup \u00f6\u011frenciler, ayr\u0131ca, az\u0131nl\u0131klara ait olmayan herhangi bir devlet okuluna veya \u00f6zel okula hi\u00e7bir k\u0131s\u0131tlamaya tabi olmaks\u0131z\u0131n \u00f6zg\u00fcrce gidebilmektedir.<\/span><\/p>\n

          Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan Ermenice ders kitaplar\u0131 haz\u0131rlanarak, 2010-2011 \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131ndan itibaren Ermeni okullar\u0131ndaki \u00f6\u011frencilere \u00fccretsiz olarak da\u011f\u0131t\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          Engelli \u00f6\u011frencilerin okullar\u0131na ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ve eri\u015fimini sa\u011flamak i\u00e7in iyile\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir. 12 y\u0131ll\u0131k zorunlu e\u011fitimde \u201cOrta ve \u0130leri D\u00fczey Engelliler hari\u00e7, Hafif D\u00fczey Engelliler\u201d kayna\u015ft\u0131rma e\u011fitimi i\u00e7ine al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          M\u00fclteci ve s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 \u00f6\u011frencilerin okullara kay\u0131tlar\u0131 ilgili mevzuat \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. Halen \u00fclkemizde ge\u00e7ici koruma alt\u0131ndaki 68.000 Suriyeli \u00f6\u011frenciye, bu \u00f6\u011frenciler i\u00e7in olu\u015fturulan s\u0131n\u0131flarda e\u011fitim hizmeti sa\u011flanmaktad\u0131r. Anadili Arap\u00e7a olan\u00a0<\/span>2.463 \u00f6\u011fretmen de dahil olmak \u00fczere toplam 3.063 \u00f6\u011fretmen bu s\u0131n\u0131flarda hizmet vermektedir.<\/span><\/p>\n

          Kad\u0131n haklar\u0131 ve toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi<\/span><\/h1>\n

          \u00a0<\/strong><\/span>2011 y\u0131l\u0131nda kurulan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanl\u0131\u011f\u0131, kad\u0131n, \u00e7ocuk, engelli ve ya\u015fl\u0131lar\u0131n haklar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesine y\u00f6nelik politika \u00fcretme ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n koordinasyonundan sorumlu kurum olarak belirlenmi\u015ftir. Bakanl\u0131\u011f\u0131n kurulmas\u0131yla birlikte kad\u0131n haklar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi i\u00e7in daha fazla kaynak ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          2010 Anayasa de\u011fi\u015fiklikleriyle kad\u0131nlar dahil \u00e7e\u015fitli gruplar i\u00e7in pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa izin veren yeni bir tan\u0131mlama Anayasam\u0131zdaki yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. Devletin kad\u0131n erkek e\u015fitli\u011fini sa\u011flamaya y\u00f6nelik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne yer veren 10. Maddede ge\u00e7ici \u00f6zel \u00f6nlemler almay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak d\u00fczenleme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          Toplumsal Cinsiyet E\u015fitli\u011fi Ulusal Eylem Plan\u0131 2008-2013 d\u00f6nemi i\u00e7erisinde uygulanm\u0131\u015f, 6 ayl\u0131k d\u00f6nemler halinde izlenmi\u015ftir. Toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011finin geli\u015ftirilmesi, sa\u011fl\u0131k, karar alma mekanizmalar\u0131na kat\u0131l\u0131m, e\u011fitim, medya, \u00e7evre, yoksulluk, ekonomi ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda haz\u0131rlanan Eylem Plan\u0131 2015-2020 d\u00f6nemi i\u00e7in yenilenmektedir.<\/span><\/p>\n

          T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinde 24 Mart 2009\u2019da Kad\u0131n – Erkek F\u0131rsat E\u015fitli\u011fi Komisyonu kurulmu\u015ftur. Birinci tur incelemeden bu yana Komisyon, erken ya\u015fta evlilik, kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddetin \u00f6nlenmesinde mevzuattaki ve uygulamadaki eksiklikler, i\u015fyerinde psikolojik taciz, toplumsal cinsiyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan Anayasa, toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011finde medyan\u0131n rol\u00fc, her alanda kad\u0131n istihdam\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi alanlarda \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f, ve bu \u00e7al\u0131\u015fmalar neticesinde eri\u015filen bulgular hakk\u0131nda TBMM\u2019yi ve ilgili kurulu\u015flar\u0131 bilgilendirmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

          T\u00fcrkiye\u2019de kad\u0131nlar\u0131n karar alma mekanizmalar\u0131na kat\u0131l\u0131mlar\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6zlenmektedir. 2002 y\u0131l\u0131nda Mecliste % 4,4\u2019l\u00fck bir oranla 21 kad\u0131n milletvekili yer al\u0131rken ve 2011 y\u0131l\u0131nda bu oran\u00a0<\/span>% 14,3 ile 79 kad\u0131n milletvekiline ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, 2005 y\u0131l\u0131 Biny\u0131l Kalk\u0131nma Hedefleri ile ama\u00e7lanan 2015 y\u0131l\u0131nda mecliste % 17\u2019lik temsil oran\u0131na ula\u015f\u0131lmas\u0131 hedefi yolunda kaydedilmi\u015f \u00f6nemli bir geli\u015fmedir. Ayr\u0131ca 2009 yerel se\u00e7im sonucunda kad\u0131nlar\u0131n yerel y\u00f6netimdeki temsil oran\u0131 toplamda %4,2 iken 2014 yerel se\u00e7im sonucunda bu oran %9,2\u2019ye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          \u00dclkemizin Kad\u0131na Y\u00f6nelik \u015eiddet ve Aile \u0130\u00e7i \u015eiddetin \u00d6nlenmesi ve Bunlarla M\u00fccadeleye \u0130li\u015fkin Avrupa Konseyi S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne taraf olmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, i\u00e7 mevzuat S\u00f6zle\u015fmeye uyumlu olarak d\u00fczenlemi\u015ftir. Bu \u00e7er\u00e7evede, 6284 say\u0131l\u0131 Ailenin Korunmas\u0131 ve Kad\u0131na Kar\u015f\u0131 \u015eiddetin \u00d6nlenmesine Dair Kanun 20 Mart 2012 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. Kanunla, herhangi bir ay\u0131r\u0131m i\u00e7ermeyecek \u015fekilde t\u00fcm kad\u0131nlar, \u00e7ocuklar, di\u011fer aile bireyleri ve \u0131srarl\u0131 takip ma\u011fdurlar\u0131 Kanun kapsam\u0131na dahil edilmi\u015f; fiziksel, s\u00f6zl\u00fc, cinsel, ekonomik ve psikolojik \u015fiddeti de kapsayacak \u015fekilde \u201c\u015fiddet\u201d, \u201cev i\u00e7i \u015fiddet\u201d ve \u201ckad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet\u201d kavramlar\u0131 tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Halihaz\u0131rda \u201c6284 say\u0131l\u0131 Kanunun Uygulanmas\u0131na Y\u00f6nelik Etki Analizi Ara\u015ft\u0131rmas\u0131\u201d y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir<\/span><\/p>\n

          Kanunla \u015eiddet \u00d6nleme ve \u0130zleme Merkezleri kurulmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu merkezler, \u015fiddete u\u011fram\u0131\u015f ya da \u015fiddete u\u011frama riski bulunan kad\u0131nlar\u0131n ba\u015fvurabilece\u011fi, dan\u0131\u015fmanl\u0131k, rehberlik ve y\u00f6nlendirme hizmetleriyle, ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 konularda g\u00fc\u00e7lendirici ve destekleyici hizmetleri veren ve izleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yedi g\u00fcn yirmi d\u00f6rt saat esas\u0131 ile y\u00fcr\u00fcten merkezlerdir ve 14 ilde ba\u015flat\u0131lan pilot uygulamayla faaliyete ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 13 Ekim 2014 tarihi itibariyle bu merkezlerden 24.921 kad\u0131n, 839 erkek ve 6.821 \u00e7ocuk hizmet alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          Kad\u0131n Konukevleri A\u00e7\u0131lmas\u0131 ve \u0130\u015fletilmesi Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik, 5 Ocak 2013 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. T\u00fcrkiye\u2019de kad\u0131n konukevlerinin say\u0131s\u0131 h\u0131zla artmaktad\u0131r. 2014 Ekim itibariyle 130 konukevi hizmet vermektedir (Bu rakam 2010 y\u0131l\u0131nda toplam 65 idi). Konukevlerinde toplam 3.328 ki\u015fiye hizmet sunulabilmektedir.<\/span><\/p>\n

          Konukevleri ve \u015eiddet \u00d6nleme ve \u0130zleme Merkezleri d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fvuranlar\u0131n ilk g\u00f6zlemlerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, psiko-sosyal ve ekonomik durumlar\u0131n\u0131n incelendi\u011fi, ge\u00e7ici kabullerinin yap\u0131larak iki haftaya kadar kalabildikleri 25 ilk kabul merkezi bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          \u015eiddete u\u011frayan ya da u\u011frama riski ta\u015f\u0131yan ve deste\u011fe gereksinimi olan kad\u0131nlar\u0131n ba\u015fvurabilece\u011fi bir \u201cALO 183 Hatt\u0131\u201d kurulmu\u015ftur. \u0130ki pilot ilde \u015fiddet ma\u011fduru ve risk alt\u0131ndaki kad\u0131nlara hakim karar\u0131yla tehlike an\u0131nda yard\u0131m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunmay\u0131 sa\u011flayan g\u00fcvenlik butonu verilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          \u201cKad\u0131na Y\u00f6nelik Aile \u0130\u00e7i \u015eiddetle M\u00fccadele Ulusal Eylem Plan\u0131\u201d ilgili kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131, sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri ve \u00fcniversitelerin kad\u0131n ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 merkezlerinin katk\u0131 ve kat\u0131l\u0131mlar\u0131yla g\u00fcncellenmi\u015f ve “Kad\u0131na Y\u00f6nelik \u015eiddetle M\u00fccadele Ulusal Eylem Plan\u0131 2012- 2015\u201d 10 Temmuz 2012 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

          AB ile i\u015fbirli\u011fi halinde \u201cKad\u0131na Y\u00f6nelik Aile i\u00e7i \u015eiddetin \u00d6nlenmesi Projesi\u201d 2014 y\u0131l\u0131nda ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Proje ile \u015fiddet ma\u011fduru kad\u0131nlara sa\u011flanacak destek hizmetlerinin yan\u0131 s\u0131ra merkezi ve yerel y\u00f6netim ile yerel STK\u2019lar aras\u0131ndaki i\u015fbirli\u011finin geli\u015ftirilmesi hedeflenmektedir.<\/span><\/p>\n

          Aile ve Sosyal Politikalar Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde, ilgili kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131, \u00fcniversiteler, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 ve Ankara Barosu temsilcilerinden olu\u015fan bir \u201cErken Ya\u015fta ve Zorla Evliliklerin \u00d6nlenmesi Komitesi\u201d kurulmu\u015f olup, komitenin literat\u00fcr taramas\u0131, mevzuat taramas\u0131\/\u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, nitel ara\u015ft\u0131rma, T\u00dc\u0130K verileri kullan\u0131larak nicel de\u011ferlendirme ve ma\u011fdura y\u00f6nelik destek hizmetlerinin belirlenmesi hususlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Komite ilk toplant\u0131s\u0131n\u0131 24 Eyl\u00fcl 2013 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Toplant\u0131da erken ya\u015fta ve zorla evliliklere ili\u015fkin fikir al\u0131\u015fveri\u015finde bulunulmu\u015ftur. Ayr\u0131ca erken ya\u015fta ve zorla evliliklerle m\u00fccadele konusunda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir \u015fekilde ele almak i\u00e7in 14 Aral\u0131k 2013 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren \u201cUlusal \u00c7ocuk Haklar\u0131 Strateji Belgesi ve Eylem Plan\u0131\u201dnda 2014 y\u0131l\u0131nda g\u00fcncelleme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu husustaki geli\u015fmelere \u00e7ocuk haklar\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer verilmektedir.<\/span><\/p>\n

          Kad\u0131n istihdam\u0131 alan\u0131ndaki mevcut sorunlar\u0131n tespiti ile bu sorunlar\u0131n giderilmesine y\u00f6nelik ilgili t\u00fcm taraflar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 izlemek, de\u011ferlendirmek, koordinasyon ve i\u015fbirli\u011fini sa\u011flamak \u00fczere, \u201cKad\u0131n \u0130stihdam\u0131n\u0131n Art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve F\u0131rsat E\u015fitli\u011finin Sa\u011flanmas\u0131\u201d konulu Ba\u015fbakanl\u0131k Genelgesi uyar\u0131nca \u201cKad\u0131n \u0130stihdam\u0131 Ulusal \u0130zleme ve Koordinasyon Kurulu\u201d olu\u015fturulmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

          2011 y\u0131l\u0131 \u015eubat ay\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren yeni bir kanunla yeni istihdam imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan erkeklere nazaran kad\u0131nlara pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131larak 18 ya\u015f\u0131ndan b\u00fcy\u00fck olmalar\u0131 halinde belli ko\u015fullara g\u00f6re 12 ila 54 ay s\u00fcresince sigorta primlerinin, i\u015fveren hisselerinin \u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 Fonundan kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131 hususlar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

          Ayr\u0131ca \u0130\u015f Kanunu ve Devlet Memurlar\u0131 Kanunu\u2019nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerle do\u011fum ve ebeveyn izinlerinde kad\u0131nlar lehine d\u00fczenlemeler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          Mart 2011\u2019de \u201c2011\/2 Say\u0131l\u0131 \u0130\u015fyerlerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) \u00d6nlenmesi konulu Ba\u015fbakanl\u0131k Genelgesi\u201d y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

          2010 y\u0131l\u0131nda kad\u0131nlar\u0131n i\u015fg\u00fcc\u00fcne kat\u0131lma oran\u0131 % 26,3, istihdam oran\u0131 ise % 20,3 iken 2013 y\u0131l\u0131nda bu rakamlar s\u0131ras\u0131yla % 30,8 ve %27,1 olmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

          T\u00fcrkiye\u2019deki \u00fcniversiteler b\u00fcnyesinde Kad\u0131n Ara\u015ft\u0131rma ve Uygulama Merkezlerinin say\u0131s\u0131 58\u2019e ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca 12 \u00fcniversitede Kad\u0131n \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcksek lisans program\u0131 vard\u0131r.<\/span><\/p>\n

          Ceza infaz kurumlar\u0131nda bulunan kad\u0131n h\u00fck\u00fcml\u00fclerin yeniden su\u00e7 i\u015flememeleri ve topluma kazand\u0131r\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in e\u011fitimlerine devam etme imkan\u0131 sa\u011flanmakta, e\u011fitimi olmayanlar bu hususta y\u00f6nlendirilerek te\u015fvik edilmekte, mesle\u011fi olmayanlara meslek edindirme kurslar\u0131 d\u00fczenlenmekte, g\u00f6revli psikolog ve sosyal \u00e7al\u0131\u015fmac\u0131lar taraf\u0131ndan kad\u0131n mahkumlara y\u00f6nelik psiko-sosyal destek programlar\u0131 uygulanmaktad\u0131r. Kad\u0131n kapal\u0131 ceza infaz kurumlar\u0131 ile kad\u0131n bar\u0131nd\u0131r\u0131lan kurumlarda kre\u015f hizmeti sunulmakta, annesinin yan\u0131nda kalan \u00e7ocuklar kre\u015f hizmetlerinden faydalanabilmektedir.<\/span><\/p>\n

          Toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi ve kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddetle m\u00fccadele konusunda ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda polis, sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, hakim ve savc\u0131lara y\u00f6nelik olarak d\u00fczenlenen e\u011fitimlerin yan\u0131s\u0131ra din g\u00f6revlileri, er ve erba\u015flar, jandarma personeli, medya \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, ileti\u015fim fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencileri ve \u00e7e\u015fitli g\u00f6revlerde \u00e7al\u0131\u015fan kamu g\u00f6revlileri gibi farkl\u0131 gruplara y\u00f6nelik e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir.<\/span><\/p>\n

          \u00c7ocuk haklar\u0131 ve \u00e7ocuk adaleti<\/span><\/h1>\n

          \u00c7ocuk haklar\u0131n\u0131n etkin bir \u015fekilde uygulanmas\u0131 ve koordinasyonunun sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in 2013 \u2013 2017 y\u0131llar\u0131n\u0131 kapsayan \u201cT\u00fcrkiye \u00c7ocuk Haklar\u0131 Strateji Belgesi\u201d Aral\u0131k 2013\u2019te kabul edilmi\u015ftir. Bu Strateji Belgesi, b\u00fct\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131n refah\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131, ya\u015fam kalitesini y\u00fckseltmeyi ve ya\u015fama, geli\u015fme, korunma, kat\u0131l\u0131m gibi temel haklar\u0131n\u0131 en \u00fcst d\u00fczeyde kullanabilmelerini sa\u011flamay\u0131 hedeflemektedir.<\/span><\/p>\n

          Temmuz 2014\u2019te s\u00f6zkonusu Eylem Plan\u0131\u2019n\u0131n 6. stratejik amac\u0131 olan \u2018Aileyi ve \u00c7ocu\u011fa Y\u00f6nelik Destek ve Koruma Hizmetlerini Geli\u015ftirmek\u2019 b\u00f6l\u00fcm\u00fcne erken ya\u015fta evliliklerin \u00f6nlenmesine ili\u015fkin etkin yasal ve idari tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 hedefi ve bu hedef kapsam\u0131ndaki faaliyetler eklenmi\u015ftir. Bu faaliyetler aras\u0131nda, erken ya\u015fta ve zorla evliliklerin nedenleri ve etkilerine ili\u015fkin bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lmas\u0131, n\u00fcfusa kay\u0131t edilmemi\u015f \u00e7ocuklar\u0131n sisteme al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in gereken tedbirlerin al\u0131nmas\u0131, \u00f6zellikle k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n e\u011fitim sitemi i\u00e7inde kalmas\u0131 ve e\u011fitim sistemi d\u0131\u015f\u0131nda kalan k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n tespiti, takibi ve e\u011fitime devam\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in gerekli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131, mevsimlik tar\u0131m i\u015f\u00e7isi \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitim sistemine dahil edilmesi i\u00e7in lokal tedbirlerden ziyade sistematik tedbirlerin al\u0131nmas\u0131, erken ya\u015fta evlenerek do\u011fum yapan k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n tespiti ve bildirimi konusunda gerekli tedbirler al\u0131nmas\u0131, erken ya\u015fta evliliklerle ilgili yarg\u0131lamalar\u0131n \u00f6ncelikli ve h\u0131zl\u0131 olmalar\u0131 konusunda gerekli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 gibi faaliyetler yer almaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          \u00c7ocuk haklar\u0131na y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sistematik bir \u00e7er\u00e7evede ele al\u0131nabilmesi ve kurumlar aras\u0131 e\u015fg\u00fcd\u00fcm ve i\u015fbirli\u011finin sa\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik \u201c\u00c7ocuk Haklar\u0131 \u0130zleme ve De\u011ferlendirme Kurulu\u201d olu\u015fturulmu\u015ftur. S\u00f6zkonusu kurul, \u00e7ocuklara hizmet veren ilgili t\u00fcm Bakanl\u0131klar\u0131n \u00fcst d\u00fczey temsilcileri, ilgili sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 ve \u00e7ocuk haklar\u0131 komitelerinde yer alan \u00e7ocuk temsilcilerden olu\u015fmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          2014-2018 y\u0131llar\u0131n\u0131 kapsamas\u0131 planlanan \u00c7ocu\u011fa Y\u00f6nelik \u015eiddetle M\u00fccadele Ulusal Strateji Belgesi ve Eylem Plan\u0131 haz\u0131rl\u0131klar\u0131 s\u00fcrmektedir. Eylem Plan\u0131yla hedeflenen, \u00e7ocuklar\u0131n\u00a0<\/span>\u015fiddetten korunmas\u0131 kapsam\u0131nda \u00fclke genelinde t\u00fcm kamu kurum\/ kurulu\u015flar\u0131 ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131yla i\u015fbirli\u011fi halinde \u00e7ocuklar\u0131n her t\u00fcr \u015fiddetten korunmas\u0131 i\u00e7in, her alanda yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n belirlenmesi ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmesidir. \u00c7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011fi ve \u00e7al\u0131\u015fma ortamlar\u0131nda \u00e7ocu\u011fa y\u00f6nelik \u015fiddetin \u00f6nlenmesi, s\u00f6zkonusu Eylem Plan\u0131 tasla\u011f\u0131nda yer verilen hedefler aras\u0131ndad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          \u00c7ocuk istismar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi ve istismara u\u011frayan \u00e7ocuklara bilin\u00e7li ve etkin bir \u015fekilde m\u00fcdahale edilmesi amac\u0131yla \u00e7\u0131kar\u0131lan Ba\u015fbakanl\u0131k Genelgesiyle, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 hastaneler ve kurumlar b\u00fcnyesinde \u201c\u00c7ocuk \u0130zlem Merkezleri\u201d kurulmas\u0131 ve bu merkezlerin i\u015fleyi\u015finin Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131nca koordine edilmesi d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u00c7ocuk izlem merkezlerinin ilk pilot uygulamas\u0131 Ankara\u2019da ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6zkonusu merkez; hastanelerin b\u00fcnyesinde, ilgili kurumlar\u0131n koordinasyon i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131, \u00e7ocu\u011fun tekrar \u00f6rselenmesini engelleyecek bi\u00e7imde, b\u00fct\u00fcn adli ve t\u0131bbi i\u015flemlerin tek merkezde ve tek seferde yap\u0131lmas\u0131na imkan verecek \u015fekilde olu\u015fturulmu\u015ftur. \u00c7ocuk \u0130zlem Merkezleri halihaz\u0131rda dokuz ilde hizmet vermektedir.<\/span><\/p>\n

          Avrupa Birli\u011fi\u2019nin mali, UNICEF’in teknik deste\u011fi ve Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 i\u015fbirli\u011finde y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u201c\u00c7ocuklar i\u00e7in Adalet Projesi\u201d ile \u00c7ocuk Koruma Kanunu’nun etkin bir \u015fekilde uygulanmas\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n yasalarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen b\u00fct\u00fcn haklar\u0131n\u0131n tam olarak ya\u015fama ge\u00e7irilmesi hedeflenmektedir.<\/span><\/p>\n

          \u00c7ocuk ve gen\u00e7lerin \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6zel olarak korunaca\u011f\u0131 hususu Anayasa\u2019n\u0131n <\/span>maddesi ile g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          \u00d6ncelikle en k\u00f6t\u00fc bi\u00e7imleri olmak \u00fczere \u00e7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011finin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flamak \u00fczere \u201c\u00c7ocuk \u0130\u015f\u00e7ili\u011finin \u00d6nlenmesinde Yerel Kaynaklar\u0131n Etkinle\u015ftirilmesi Projesi (2013-2014) y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Ayr\u0131ca \u00e7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011finin azalt\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin \u201c\u00c7ocuk \u0130\u015f\u00e7ili\u011finin \u00d6nlenmesi Zamana Ba\u011fl\u0131 Politika ve Program \u00c7er\u00e7evesi\u201d ve ILO T\u00fcrkiye Temsilcili\u011fi taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u201cT\u00fcrkiye\u2019de \u00c7ocuk \u0130\u015f\u00e7ili\u011finin En K\u00f6t\u00fc Bi\u00e7imlerinin \u00d6nlenmesi Projesi\u201d uygulamaya konmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

          \u00dclkemizde 20 Kas\u0131m D\u00fcnya \u00c7ocuk Haklar\u0131 G\u00fcn\u00fc her y\u0131l kutlanmakta olup, bu kutlamalar kapsam\u0131nda ilki 2000 y\u0131l\u0131nda olmak \u00fczere bu g\u00fcne kadar 14 Ulusal \u00c7ocuk Forumu d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u00d6te yandan, T\u00fcrkiye, Kanada ve Peru\u2019nun \u00f6nderli\u011finde BM Genel Kurulunca al\u0131nan kararla 2012 y\u0131l\u0131ndan itibaren 11 Ekim \u201cD\u00fcnya K\u0131z \u00c7ocuklar G\u00fcn\u00fc\u201d olarak kabul edilmi\u015ftir. \u00dclkemizde k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, geli\u015ftirilmesi ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 sorunlara dikkat \u00e7ekilmesi, duyarl\u0131l\u0131k olu\u015fturulmas\u0131 amac\u0131yla Ekim ay\u0131n\u0131n ikinci haftas\u0131 \u201cK\u0131z \u00c7ocuklar\u0131 Haftas\u0131\u201d olarak kabul edilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

          \u00c7ocuk adaleti sisteminin iyile\u015ftirilmesiyle ilgili olarak, \u201cTer\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun\u201dla \u00e7o\u011funlukla 18 ya\u015f\u0131n alt\u0131nda olan su\u00e7a itilmi\u015f \u00e7ocuklar\u0131n, TMK kapsam\u0131nda \u00e7ocuk mahkemelerinde yarg\u0131lanmalar\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          \u00c7ocuk \u0131slahevleri \u015fartlar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in al\u0131nan ek tedbirlere ili\u015fkin olarak, tutuklu \u00e7ocuklar kendilerine ait kapal\u0131 ceza infaz kurumlar\u0131nda, \u00e7ocuk say\u0131s\u0131n\u0131n az oldu\u011fu ve \u00e7ocuk kapal\u0131 ceza infaz kurumunun olmad\u0131\u011f\u0131 illerde ise yeti\u015fkin ceza infaz kurumlar\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6l\u00fcmlerinde (blok\/oda) tutulmaktad\u0131r. \u00c7ocuk kapal\u0131 ceza infaz kurumlar\u0131nda tutuklu k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in ayr\u0131 bir k\u0131s\u0131m yoksa, bunlar kad\u0131n kapal\u0131 ceza infaz kurumlar\u0131n\u0131n\u00a0<\/span>kendilerine ayr\u0131lan b\u00f6l\u00fcmlerinde kalmaktad\u0131rlar. H\u00fck\u00fcml\u00fc \u00e7ocuklar (k\u0131z-erkek) ise, \u00e7ocuk e\u011fitimevlerinde tutulmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          Tutuklu \u00e7ocuklar i\u00e7in \u00fc\u00e7 adet m\u00fcstakil kapal\u0131 ceza infaz kurumu ile h\u00fck\u00fcml\u00fc \u00e7ocuklar i\u00e7in \u00fc\u00e7 adet \u00e7ocuk e\u011fitimevi bulunmaktad\u0131r. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131, son d\u00f6nemlerde \u00e7ocuklar\u0131n fiziksel, zihinsel, psikolojik ve sosyal geli\u015fim \u00f6zellikleri ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak \u00f6nemli say\u0131da m\u00fcstakil \u00e7ocuk kapal\u0131 ceza infaz kurumu hizmete sokmu\u015ftur. Bu kapsamda 2012-2017 mali yat\u0131r\u0131m program\u0131 kapsam\u0131nda alt\u0131 ilde \u00e7ocuk ve gen\u00e7lik kapal\u0131 ceza infaz kurumunun yap\u0131m\u0131 planlanmaktad\u0131r. Bu kurumlarda her \u00e7ocu\u011fun e\u011fitim, \u00f6\u011fretim ve sosyal etkinlikleri beraber ge\u00e7irdikleri zamanlar d\u0131\u015f\u0131nda tek ba\u015f\u0131na kalabilecekleri, uyuyabilece\u011fi odalar olu\u015fturulmu\u015ftur. Bu odalar \u00f6zel ya\u015fam alanlar\u0131 hari\u00e7 modern g\u00fcvenlik sistemleri ile kontrol edilmektedir.<\/span><\/p>\n

          Tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fc \u00e7ocuklar\u0131n topluma kazand\u0131r\u0131lmalar\u0131 amac\u0131yla e\u011fitim ve iyile\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Bu kapsamda \u00e7ocuklar, psikolojik ve sosyal problemlerine \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak amac\u0131yla kurumda g\u00f6revli psikolog ve sosyal hizmet uzmanlar\u0131 ile g\u00f6r\u00fc\u015febilmektedirler.<\/span><\/p>\n

          Tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fc \u00e7ocuklar\u0131n risk durumlar\u0131n\u0131n tespit edilerek, onlara uygun programlardan ve etkinliklerden yararlanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla \u201cBireyselle\u015ftirilmi\u015f \u0130yile\u015ftirme Sistemi(B\u0130S\u0130S)\u201d geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bu sistem ile her h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn bireysel olarak de\u011ferlendirilmesi, risk d\u00fczeyinin saptanmas\u0131 ve bu duruma uygun bireysel iyile\u015ftirme plan\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lanmaktad\u0131r. S\u00f6zkonusu sistemin pilot uygulamalar\u0131 tamamlanm\u0131\u015f olup yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 planlanmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          Engelli haklar\u0131<\/span><\/h1>\n

          Engellilik konusunun t\u00fcm politika alanlar\u0131nda g\u00f6zetilerek, hak temelli bir yakla\u015f\u0131mla kurgulanmas\u0131 ve engelli bireylerin karar alma mekanizmalar\u0131na kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de engellilik politikas\u0131n\u0131n esas\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          Engelli haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, kulland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesine ili\u015fkin konularda idari ve yasal d\u00fczenlemelere ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmak, strateji belgesi ve eylem planlar\u0131 haz\u0131rlatmak ve onaylamak, engelli haklar\u0131 konusunda kurumlararas\u0131 i\u015fbirli\u011fi ve koordinasyonu sa\u011flayarak fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturmak amac\u0131yla 2013 y\u0131l\u0131nda \u201cEngelli Haklar\u0131 \u0130zleme ve De\u011ferlendirme Kurulu\u201d olu\u015fturulmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

          Engellilere y\u00f6nelik politika ve uygulamalarda hak temelli bir anlay\u0131\u015f\u0131 geli\u015ftirmek ve mevzuata t\u0131bbi bak\u0131\u015ftan sosyal bak\u0131\u015fa evrilen paradigmatik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yans\u0131tmak \u00fczere, t\u00fcm mevzuattaki \u201csakat\u201d (handicapped), \u201c\u00e7\u00fcr\u00fck\u201d (faulty), ve \u201c\u00f6z\u00fcrl\u00fc\u201d (impaired) ibareleri, \u201cengelli\u201d (person with disability) ibaresi ile de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

          5378 say\u0131l\u0131 Engelliler Hakk\u0131nda Kanunu, 6 \u015eubat 2014 tarihinde yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerle Engelli Haklar\u0131na \u0130li\u015fkin S\u00f6zle\u015fme\u2019nin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler do\u011frultusunda yeniden \u015fekillendirilmi\u015f ve S\u00f6zle\u015fme ilkeleri daha belirgin olarak vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda, engelli tan\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftirilmi\u015f, ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla ilgili ayr\u0131 bir madde d\u00fczenlenerek, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yasa\u011f\u0131 vurgulanm\u0131\u015f ve e\u015fitli\u011fi sa\u011flamak \u00fczere engellilere y\u00f6nelik makul d\u00fczenlemelerin yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, Milli E\u011fitim Temel Kanunu ve \u0130\u015f Kanununa yap\u0131lan eklemelerle e\u011fitim ve i\u015f alanlar\u0131nda <\/span>engellili\u011fe dayal\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yasa\u011f\u0131 \u00f6zel olarak d\u00fczenlenerek, \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131n\u0131n ve e\u011fitim hakk\u0131n\u0131n engelliler taraf\u0131ndan kullan\u0131m\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          Engellilerin i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131na kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 art\u0131rabilmek amac\u0131yla kamu kurumlar\u0131nda memur olarak istihdam edilebilmelerine ili\u015fkin s\u0131nav sistemi 2011 y\u0131l\u0131nda de\u011fi\u015ftirilmi\u015f, engelliler i\u00e7in ayr\u0131 ve merkezi nitelikte s\u0131nav yap\u0131lmas\u0131, s\u0131nav sorular\u0131n\u0131n, s\u00fcrelerinin, refakat\u00e7i ve yard\u0131mc\u0131 ara\u00e7 gereksinimlerinin engel gruplar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak belirlenmesi ve adaylar\u0131n eri\u015fimlerinin sa\u011flanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/span><\/p>\n

          Aile ve Sosyal Politikalar Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan 2012 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u201c\u0130nsan Haklar\u0131 ve Engellilik Seminerleri Projesi\u201d kapsam\u0131nda, t\u00fcm politika ve uygulamalarda Engellilerin Haklar\u0131na \u0130li\u015fkin S\u00f6zle\u015fme\u2019nin g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutulmas\u0131 ve engellilik konusunun b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir yakla\u015f\u0131mla ele al\u0131nmas\u0131n\u0131n te\u015fvik edilmesi i\u00e7in 4 farkl\u0131 hedef gruba (yasama s\u00fcre\u00e7lerinde g\u00f6revli uzmanlar, yarg\u0131 mensuplar\u0131, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 ile kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 temsilcileri) y\u00f6nelik bilgilendirme seminerleri d\u00fczenlenmi\u015f ve uygulama rehberleri haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          Birle\u015fmi\u015f Milletler Kalk\u0131nma Program\u0131 ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanl\u0131\u011f\u0131 i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde 2013-2014 y\u0131llar\u0131n\u0131 kapsayan \u201cEngellilerin Haklar\u0131na \u0130li\u015fkin S\u00f6zle\u015fme\u2019nin Uygulanma ve \u0130zlenmesine Destek Projesi\u201d y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir.<\/span><\/p>\n

          M\u00fclteciler, s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar, uluslararas\u0131 koruma ve insan ticaretiyle m\u00fccadele<\/span><\/h1>\n

          \u00dclkemizdeki yabanc\u0131lar, uluslararas\u0131 koruma ba\u015fvuru sahipleri ile d\u00fczenli ve d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7menler i\u00e7in temel bir d\u00fczenleme niteli\u011finde olan 6458 say\u0131l\u0131 Yabanc\u0131lar ve Uluslararas\u0131 Koruma Kanunu 11 Nisan 2013 tarihli Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanarak yasala\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6zkonusu Kanunla g\u00f6\u00e7 alan\u0131na ili\u015fkin politika ve stratejileri uygulamak ve kurum ve kurulu\u015flar aras\u0131nda koordinasyonu sa\u011flamak, yabanc\u0131lar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015f ve T\u00fcrkiye\u2019de kal\u0131\u015flar\u0131, T\u00fcrkiye\u2019den \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 ve s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131 edilmeleri, uluslararas\u0131 koruma, ge\u00e7ici koruma ve insan ticareti ma\u011fdurlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131yla ilgili i\u015f ve i\u015flemleri y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 G\u00f6\u00e7 \u0130daresi Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kurulmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

          Kanunun 62. maddesi \u015fartl\u0131 m\u00fclteci ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Avrupa \u00fclkeleri d\u0131\u015f\u0131ndan \u00fclkemize gelen yabanc\u0131lara \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkelere yerle\u015ftirilinceye kadar uluslararas\u0131 koruma sa\u011flanmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir. Avrupa\u2019dan \u00fclkemize gelenler ise ayn\u0131 Kanun kapsam\u0131nda m\u00fclteci stat\u00fcs\u00fcnde kabul edilmektedir. B\u00f6yle ikili bir tan\u0131mlama yap\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen t\u00fcm ba\u015fvuru sahiplerinin talepleri iltica usulleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan hi\u00e7bir ayr\u0131m g\u00f6zetilmeksizin 1951 Cenevre S\u00f6zle\u015fmesi, 1967 tarihli Protokol\u00fc ve yukar\u0131da bahsedilen 6458 say\u0131l\u0131 Kanun \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Her iki grup sosyal yard\u0131m, sa\u011fl\u0131k yard\u0131m\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma ve istihdam, e\u011fitim haklar\u0131ndan ayr\u0131m yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n ayn\u0131 \u015fekilde yararland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          T\u00fcrkiye, uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler gere\u011fi, hi\u00e7bir s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131y\u0131 zul\u00fcm g\u00f6rece\u011fi yere geri g\u00f6ndermemekte, 1951 Cenevre S\u00f6zle\u015fmesindeki \u201cgeri g\u00f6ndermeme\u201d (non-refoulement) ilkesine titizlikle uymaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          \u00dclkemiz, uluslararas\u0131 insani hukuktan kaynaklanan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri \u00e7er\u00e7evesinde, \u00fclkelerindeki \u015fiddetten ka\u00e7an Suriyelilere y\u00f6nelik izledi\u011fi a\u00e7\u0131k kap\u0131 politikas\u0131na devam etmekte ve uluslararas\u0131 hukuk uyar\u0131nca Suriyelilere, ayr\u0131m g\u00f6zetmeksizin, ge\u00e7ici koruma <\/span>sa\u011flamaktad\u0131r. Halen 22 kampta yakla\u015f\u0131k 220 bin Suriyeliye ge\u00e7ici korunma sa\u011flanmaktad\u0131r. Toplamda, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7e\u015fitli \u015fehirlerinde yakla\u015f\u0131k 1,6 milyon Suriyeli misafir edilmektedir.<\/span><\/p>\n

          \u0130nsan ticaretiyle m\u00fccadele konusu, \u00f6ncelik verilen konulardan birisi olmaya devam etmektedir. \u0130nsan Ticaretinin \u00d6nlenmesi ve Ma\u011fdurlar\u0131n Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun Tasar\u0131s\u0131 tasla\u011f\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar halen s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir.<\/span><\/p>\n

          \u0130nsan ticaretiyle m\u00fccadele \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, organize su\u00e7 \u015febekelerinin \u00e7\u00f6kertilmesi, tan\u0131k\/ma\u011fdur konumundaki \u015fah\u0131slar\u0131n tespit edilmesi, bu konumdaki yabanc\u0131lara koruma, psikolojik destek ve rehabilitasyon sa\u011flamak suretiyle \u00fclkede kal\u0131\u015flar\u0131na izin verilmesi ve bu sayede kolluk kuvvetleriyle g\u00f6n\u00fcll\u00fc i\u015fbirli\u011fi yapmalar\u0131 te\u015fvik edilerek su\u00e7lulara ula\u015f\u0131lmas\u0131, ma\u011fdurlar\u0131n \u00fclkelerine g\u00fcvenli ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015flerinin sa\u011flanmas\u0131 do\u011frultusunda ger\u00e7ekle\u015fmektedir.<\/span><\/p>\n

          Ayr\u0131ca insan ticaretiyle m\u00fccadele alan\u0131nda b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na katk\u0131da bulunulmakta, kom\u015fu ve b\u00f6lge \u00fclkeleriyle imzalanan anla\u015fmalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da ikili i\u015fbirli\u011fi y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Bu alanda uluslararas\u0131 d\u00fczeyde ger\u00e7ekle\u015ftirilmekte olan konferans, \u00e7al\u0131\u015ftay, seminer gibi \u00e7al\u0131\u015fmalara aktif kat\u0131l\u0131m sa\u011flanmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          2005-Ekim 2014 tarihleri aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen operasyonlar sonucunda 2069 tacir yakalanm\u0131\u015f ve 1119 insan ticareti ma\u011fduru tespit edilmi\u015f olup, ma\u011fdurlar\u0131n 169\u2019u 2005 y\u0131l\u0131nda kurulan ve 24 saat esas\u0131na g\u00f6re hizmet veren 157 Acil Yard\u0131m Hatt\u0131 yoluyla yap\u0131lan ihbarlar\u0131 takiben kurtar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          \u0130nsan haklar\u0131 e\u011fitimi<\/span><\/h1>\n

          \u0130nsan haklar\u0131 e\u011fitimi, reform s\u00fcreci \u00e7er\u00e7evesinde olu\u015fturulan sa\u011flam yasal altyap\u0131n\u0131n uygulamada tam olarak hayata ge\u00e7irilmesi hedefinin ger\u00e7ekle\u015fmesinde en \u00f6nemli unsurlardan birini te\u015fkil etmektedir. Bu ama\u00e7la ba\u015fta hakim ve savc\u0131lar ve kolluk kuvvetleri mensuplar\u0131 olmak \u00fczere, t\u00fcm kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131nda g\u00f6revli personele insan haklar\u0131 e\u011fitimleri d\u00fczenli olarak sa\u011flanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca \u00e7e\u015fitli kurumlar ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri halka y\u00f6nelik bilin\u00e7lendirme kampanyalar\u0131 y\u00fcr\u00fctmektedir.<\/span><\/p>\n

          Keza, e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim yoluyla insan haklar\u0131na ve temel \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere sayg\u0131y\u0131 geli\u015ftirmek amac\u0131yla bir\u00e7ok tedbir al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ortaokul m\u00fcfredat\u0131na \u201cDemokrasi ve \u0130nsan Haklar\u0131\u201d isimli bir se\u00e7meli ders eklenmi\u015ftir. Baz\u0131 \u00fcniversiteler insan haklar\u0131 konusunda y\u00fcksek lisans ve doktora programlar\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 Ders Kitaplar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finde, ders kitaplar\u0131n\u0131n insan haklar\u0131 normlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir husus veya ayr\u0131mc\u0131 bir unsur i\u00e7ermemesi ilkesine yer verilmektedir.<\/span><\/p>\n

          Yer k\u0131s\u0131t\u0131 nedeniyle kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131nda bu alanda ger\u00e7ekle\u015ftirilen e\u011fitim programlar\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na bu raporda yer verilmeyecek olup, a\u015fa\u011f\u0131da kay\u0131tl\u0131 birka\u00e7 \u00f6rnek sunulmakla yetinilecektir:<\/span><\/p>\n

          Polis y\u00f6neticisi ve polis memuru yeti\u015ftiren Polis Akademisi\u2019nde lisans d\u00fczeyinde 3\u2019\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131fta \u201c\u0130nsan Haklar\u0131\u201d ve \u201cAvrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Hukuku\u201d dersi, \u00f6n lisans d\u00fczeyinde 2\u2019inci s\u0131n\u0131fta \u201c\u0130nsan Haklar\u0131\u201d dersi verilmektedir. Y\u00fcksek lisans ve doktora seviseyinde de keza insan haklar\u0131 konular\u0131yla ilgili dersler verilmektedir. Ayr\u0131ca, 2014-2015 E\u011fitim \u00d6\u011fretim Y\u0131l\u0131 g\u00fcz d\u00f6neminden itibaren K\u00fcrt\u00e7e ve Ermenice ba\u015fta olmak \u00fczere yerel diller e\u011fitimi se\u00e7meli ders olarak m\u00fcfredata al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

          Ceza infaz kurumlar\u0131 personeline y\u00f6nelik olarak, su\u00e7 i\u015fleyenin cinsiyeti, uyru\u011fu ne olursa olsun kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fit bulundu\u011funu hat\u0131rlatan meslek \u00f6ncesi veya meslek i\u00e7i e\u011fitimler verilmekte, bu personel insan haklar\u0131 ve temel \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler konusunda, \u00f6zellikle mahk\u00fbm haklar\u0131 alan\u0131nda, hizmet \u00f6ncesi ve hizmet i\u00e7i e\u011fitime t\u00e2bi tutulmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          Jandarma Okullar Komutanl\u0131\u011f\u0131nda 2013-2014 e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda insan haklar\u0131, T\u00fcrk Ceza Hukuku, Ceza Muhakemeleri Hukuku, Aile \u0130\u00e7i Kad\u0131na Kar\u015f\u0131 \u015eiddetin \u00d6nlenmesi dersleri verilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

          Avrupa Konseyi ile Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n i\u015fbirli\u011finde y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u201cDemokratik Vatanda\u015fl\u0131k ve \u0130nsan Haklar\u0131 E\u011fitimi Projesi kapsam\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan ayl\u0131k b\u00fcltenler yayg\u0131n bir kitleye ula\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

          Gelece\u011fe Bak\u0131\u015f:<\/span><\/h1>\n

          \u00a0<\/strong><\/span>EP\u0130M s\u00fcrecine kararl\u0131l\u0131kla ba\u011fl\u0131 olan T\u00fcrkiye, EP\u0130M dahil t\u00fcm uluslararas\u0131 taahh\u00fctlerini g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurarak kapsaml\u0131 reform s\u00fcrecine devam edecektir. \u00dclkemiz, insan haklar\u0131n\u0131 daha da geli\u015ftirmek ve korumak hedefiyle t\u00fcm payda\u015flarla temaslar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecektir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

          Kaynak: D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Duyuru: 12, 24 Ekim 2014, \u00dclkemizin Birle\u015fmi\u015f Milletler Evrensel Periyodik \u0130nceleme Mekanizmas\u0131 \u00c7er\u00e7evesinde \u0130kinci Tur \u0130ncelemesi i\u00e7in Haz\u0131rlanan Ulusal Rapor Hk. \/ T.C. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u00a0 I.\u00a0 METODOLOJ\u0130 VE DANI\u015eMA S\u00dcREC\u0130 Bu raporun haz\u0131rl\u0131klar\u0131 \u0130nsan Haklar\u0131 Konseyi\u2019nin yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 rehber ilkeler esas al\u0131nmak suretiyle D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan koordine edilmi\u015ftir. Haz\u0131rl\u0131k s\u00fcrecinde ilgili devlet kurumlar\u0131, […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[62,59],"tags":[63],"class_list":["post-278","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-1-dongu-2006-2010","category-epi-inceleme-raporlari","tag-ulusal-rapor"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=278"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4907,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278\/revisions\/4907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}