\u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmeleri, taraf olan devletler bak\u0131m\u0131ndan \u0131rk\u0131na, rengine, cinsiyetine, ulusal ve etnik k\u00f6kenine, cinsiyet y\u00f6nelimine ve kimli\u011fine, ya\u015f\u0131na, diline, dinine, inanc\u0131na, fiziksel durumuna, sosyal stat\u00fcs\u00fcne ba\u011fl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n kendi yetki alanlar\u0131nda ya\u015fayan herkesin insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini kullanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirildikleri yol haritalar\u0131 sunarlar.
Bu yol haritalar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 bir yandan kaynaklar\u0131 kullanma ve karar verme erkine sahip devleti \u015feffafla\u015ft\u0131r\u0131p yetki alan\u0131nda ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren grup ve ki\u015filere kar\u015f\u0131 sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirme becerisini g\u00fc\u00e7lendirir. \u00d6te yandan, hak \u00f6znelerinin kendi hayatlar\u0131na dair verilen kararlar\u0131 belirleme g\u00fcc\u00fcn\u00fc de art\u0131rarak herkesin e\u015fit, adil ve \u00f6zg\u00fcr bir ya\u015fam s\u00fcrmesi hedefinin ger\u00e7ekle\u015fmesine katk\u0131da bulunacak de\u011fi\u015fimin dinami\u011fini olu\u015fturur.
Bu dinami\u011fin etkili sonu\u00e7lar \u00fcretmesinin olmazsa olmaz ko\u015fulu hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin tesisi i\u00e7in m\u00fccadele eden sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin varl\u0131\u011f\u0131 ve onlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r. Sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar, devletin insan haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterme, insan haklar\u0131n\u0131 koruma ve insan haklar\u0131n\u0131n herkes taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak olanaklar\u0131 ve ortam\u0131 yaratma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin yerine getirilip getirilmedi\u011fini izleme, erken uyar\u0131 sistemleri olu\u015fturma, hak \u00f6znelerinin g\u00fc\u00e7lenmesine katk\u0131da bulunma gibi \u00e7ok farkl\u0131 alanlar\u0131 kapsar. B\u00fct\u00fcn bu \u00e7al\u0131\u015fmalar, s\u00f6zle\u015fmeler i\u00e7inde soyut olarak yaz\u0131lm\u0131\u015f olan insan haklar\u0131 normlar\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi, somutla\u015fmas\u0131, kullan\u0131labilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7indir. Bu nedenle, bir devlet insan haklar\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerinin taraf\u0131 oldu\u011funda sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri de bu s\u00f6zle\u015fmelerin do\u011fal taraf\u0131 ve savunucusu olurlar. Aksi de ge\u00e7erlidir. Bir devletin taraf\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 bir insan haklar\u0131 s\u00f6zle\u015fmesinin de taraf\u0131 ve savunucular\u0131d\u0131rlar.
Evrensel Periyodik \u0130nceleme (EP\u0130) Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsan Haklar\u0131 Konseyi taraf\u0131ndan d\u00f6rt bu\u00e7uk y\u0131lda bir k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte insan haklar\u0131 durumunu iyile\u015ftirmek amac\u0131yla 193 BM \u00fcyesi \u00fclkenin g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi \u00fczerine kurulmu\u015f yeni bir mekanizmad\u0131r.
Her y\u0131l 42 \u00fcye devletin insan haklar\u0131 performans\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irilmekte ve bir sonraki inceleme s\u00fcrecine kadar uygulanmas\u0131 beklenen tavsiyeler bir sonu\u00e7 raporunda yay\u0131nlanmaktad\u0131r.
\u01301ncelemeler, Devletlerin BM \u015eart\u0131, \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi, Devletlerin taraf olduklar\u0131 BM insan haklar\u0131 s\u00f6zle\u015fmeleri, uluslararas\u0131 insanc\u0131l hukuk s\u00f6zle\u015fmeleri ve Devlet taraf\u0131ndan yap\u0131lan g\u00f6n\u00fcll\u00fc taahh\u00fctler temelinde ger\u00e7ekle\u015fir.
EP\u0130, 3 temel a\u015famadan olu\u015fan bir d\u00f6ng\u00fcde ger\u00e7ekle\u015fir:
1. \u0130nceleme alt\u0131ndaki devletin insan haklar\u0131 durumunun g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi2. Devletler taraf\u0131ndan iki inceleme aras\u0131ndaki 4,5 y\u0131ll\u0131k s\u00fcrede verilen tavsiyelerin ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc taahh\u00fctlerin uygulanmas\u01313. Bir sonraki inceleme i\u00e7in, verilen tavsiyelerin ve taahh\u00fctlerin uygulanmas\u0131 ve \u00fclkedeki insan haklar\u0131 durumuna ili\u015fkin raporlama yap\u0131lmas\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmeleri, taraf olan devletler bak\u0131m\u0131ndan \u0131rk\u0131na, rengine, cinsiyetine, ulusal ve etnik k\u00f6kenine, cinsiyet y\u00f6nelimine ve kimli\u011fine, ya\u015f\u0131na, diline, dinine, inanc\u0131na, fiziksel durumuna, sosyal stat\u00fcs\u00fcne ba\u011fl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n kendi yetki alanlar\u0131nda ya\u015fayan herkesin insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini kullanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirildikleri yol haritalar\u0131 sunarlar.Bu yol haritalar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 bir yandan kaynaklar\u0131 kullanma ve karar verme […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4497","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4497","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4497"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4497\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}