{"id":4565,"date":"2024-02-08T11:29:51","date_gmt":"2024-02-08T11:29:51","guid":{"rendered":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/?p=4565"},"modified":"2025-07-02T02:23:24","modified_gmt":"2025-07-02T02:23:24","slug":"epi-ve-turkiye-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/2024\/02\/08\/epi-ve-turkiye-2\/","title":{"rendered":"EP\u0130 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc D\u00f6ng\u00fc: 2025 Oturumu"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">EP\u0130 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc D\u00f6ng\u00fc: 2025 Oturumu<\/h2>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Evrensel Periyodik \u0130ncelemesi (EP\u0130), Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsan Haklar\u0131 Konseyi EP\u0130 \u00c7al\u0131\u015fma Grubu\u2019nun 49. Oturumu kapsam\u0131nda 6 May\u0131s 2025 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Bu oturumda T\u00fcrkiye ile birlikte K\u0131rg\u0131zistan, Kiribati, Gine, Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti, \u0130spanya, Lesotho, Kenya, Ermenistan, Gine-Bissau, \u0130sve\u00e7, Grenada, Guyana ve Kuveyt\u2019in insan haklar\u0131 karnesi de\u011ferlendirildi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130nceleme \u00d6ncesi S\u00fcre\u00e7<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nceleme s\u00fcrecine haz\u0131rl\u0131k amac\u0131yla sivil toplum kurulu\u015flar\u0131, ulusal insan haklar\u0131 kurumlar\u0131 ve uluslararas\u0131 mekanizmalar taraf\u0131ndan kapsaml\u0131 katk\u0131lar sunuldu. T\u00fcrkiye hakk\u0131nda toplamda <strong>126 rapor<\/strong> \u2014 65\u2019i tekil, 61\u2019i ortak ST\u00d6 raporu \u2014 11 Ekim 2024 itibar\u0131yla BM \u0130nsan Haklar\u0131 Y\u00fcksek Komiserli\u011fi\u2019ne iletildi. Bu raporlar aras\u0131nda T\u00fcrkiye \u0130nsan Haklar\u0131 ve E\u015fitlik Kurumu\u2019nun (T\u0130HEK) de\u011ferlendirmeleri ile Avrupa Konseyi ve AG\u0130T birimlerinin katk\u0131lar\u0131 da yer ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu belgeler temel al\u0131narak BM \u0130nsan Haklar\u0131 Y\u00fcksek Komiserli\u011fi, 22 Ocak 2025\u2019te <strong>ST\u00d6 katk\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6zetleyen 10 sayfal\u0131k \u201cPayda\u015f Raporunu\u201d<\/strong>, 4 \u015eubat 2025\u2019te ise <strong>BM mekanizmalar\u0131n\u0131n tavsiyelerini i\u00e7eren 10 sayfal\u0131k \u201cBM Raporunu\u201d<\/strong> yay\u0131mlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye, kendi haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 <strong>Ulusal Raporu<\/strong> belirlenen s\u00fcre i\u00e7inde sunmu\u015f ve bu belge 10 \u015eubat 2025 tarihinde kamuoyuna a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r (<a href=\"https:\/\/docs.un.org\/en\/A\/HRC\/WG.6\/49\/TUR\/1\">rapora eri\u015fim ba\u011flant\u0131s\u0131<\/a>).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130nceleme \u00d6ncesi Sorular<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nceleme \u00f6ncesinde, 9 BM \u00fcyesi \u00fclke T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6nelik toplam <strong>27 yaz\u0131l\u0131 soru<\/strong> sundu. Bu sorular, insan haklar\u0131 standartlar\u0131na uyum, kad\u0131nlar\u0131n ve LGBTI+ bireylerin korunmas\u0131, yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplanma hakk\u0131, \u00e7evre haklar\u0131, \u00e7ocuk haklar\u0131, m\u00fclteci haklar\u0131 ve uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelere taraf olunmas\u0131 gibi geni\u015f bir tematik yelpazeyi kaps\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6ne \u00e7\u0131kan ba\u015fl\u0131ca temalar \u015f\u00f6yleydi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Kad\u0131nlara ve k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddetle m\u00fccadele:<\/strong> \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nden \u00e7ekilmenin ard\u0131ndan ne t\u00fcr yasal ve politik ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131? Aile i\u00e7i \u015fiddet ve kad\u0131n cinayetleri \u00f6zel olarak su\u00e7 olarak tan\u0131mlanacak m\u0131?<\/li>\n\n\n\n<li><strong>LGBTI+ haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131:<\/strong> Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yasalar\u0131n\u0131n cinsel y\u00f6nelim, cinsiyet kimli\u011fi ve cinsiyet \u00f6zelliklerini kapsayacak \u015fekilde geni\u015fletilmesi, Onur Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc yasaklar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve nefret su\u00e7lar\u0131yla m\u00fccadeleye y\u00f6nelik ad\u0131mlar sorguland\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc:<\/strong> Ter\u00f6rle m\u00fccadele yasalar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve yarg\u0131 \u00fczerindeki siyasi bask\u0131lar\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in reform yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmayaca\u011f\u0131 soruldu.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve medya ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131:<\/strong> 2022 tarihli dezenformasyon yasas\u0131n\u0131n ve di\u011fer medya k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n\u0131n gazeteciler ve muhalif sesler \u00fczerindeki etkisi sorguland\u0131; bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00fcvence alt\u0131na alacak \u00f6nlemler talep edildi.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplanma hakk\u0131:<\/strong> Cumartesi Anneleri, LGBTI+ etkinlikleri, yerel protestolar gibi g\u00f6sterilere y\u00f6nelik yasaklar ve kolluk g\u00fc\u00e7lerinin orant\u0131s\u0131z m\u00fcdahaleleri hakk\u0131nda somut \u00f6nlemler istendi.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>M\u00fclteci ve g\u00f6\u00e7men haklar\u0131:<\/strong> G\u00f6zalt\u0131 merkezlerinde ya\u015fanan ihlaller, hukuki destek mekanizmalar\u0131na eri\u015fim ve koruma standartlar\u0131 g\u00fcndeme getirildi.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u00c7evre ve iklim adaleti:<\/strong> Temiz, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u00e7evre hakk\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesine ili\u015fkin ilerleme soruldu.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u00c7ocuk haklar\u0131 ve e\u011fitim:<\/strong> Erken \u00e7ocukluk e\u011fitimi, orta\u00f6\u011fretim hakk\u0131 ve ergen annelerin e\u011fitim hakk\u0131na eri\u015fimiyle ilgili politikalar g\u00fcndeme getirildi.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>EP\u0130 tavsiyelerinin takibi i\u00e7in ulusal mekanizma:<\/strong> Tavsiyelerin uygulanmas\u0131n\u0131 izleyen, ST\u00d6 kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 i\u00e7eren, \u015feffaf ve etkili bir ulusal raporlama ve izleme mekanizmas\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 sorguland\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>\u0130nteraktif Diyalog ve Raporun Kabul\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>6 May\u0131s 2025\u2019te ger\u00e7ekle\u015fen interaktif oturumda T\u00fcrkiye, bu sorulara ve ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemdeki taahh\u00fctlerine ili\u015fkin olarak yan\u0131tlar\u0131n\u0131 sundu. S\u00fcrecin sonunda, 9 May\u0131s 2025 tarihinde T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6nelik yeni tavsiyeleri i\u00e7eren nihai rapor kabul edildi. Oturumlar, BM Web TV \u00fczerinden canl\u0131 olarak yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Interaktif diyalog oturumunda 125 BM \u00fcye devleti toplam 338 tavsiyede bulundu. T\u00fcrkiye, bunlar\u0131n i\u00e7inde yer alan ve K\u0131br\u0131s taraf\u0131ndan verilmi\u015f olan 5 tavsiyeyi K\u0131br\u0131s&#8217;\u0131 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 ve adan\u0131n tamam\u0131n\u0131 temsil etme iddias\u0131n\u0131 kabul etmedi\u011fi i\u00e7in reddetti. Yunanistan taraf\u0131ndan verilen bir tavsiyeyi de T\u00fcrkiye, adadaki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 1960 tarihli uluslararas\u0131 antla\u015fmalardan kaynakland\u0131\u011f\u0131 ve T\u00fcrkiye&#8217;nin K\u0131br\u0131s&#8217;taki garant\u00f6r g\u00fc\u00e7 olarak hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri \u00e7er\u00e7evesinde oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle reddetti.<\/p>\n\n\n\n<p>Geri kalan tavsiyeler konusunda T\u00fcrkiye Eyl\u00fcl-Ekim insan haklar\u0131 Konseyi toplat\u0131s\u0131na kadar pozisyonunu belirtece\u011fini taahh\u00fct etti.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>EP\u0130 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc D\u00f6ng\u00fc: 2025 Oturumu T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Evrensel Periyodik \u0130ncelemesi (EP\u0130), Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsan Haklar\u0131 Konseyi EP\u0130 \u00c7al\u0131\u015fma Grubu\u2019nun 49. Oturumu kapsam\u0131nda 6 May\u0131s 2025 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Bu oturumda T\u00fcrkiye ile birlikte K\u0131rg\u0131zistan, Kiribati, Gine, Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti, \u0130spanya, Lesotho, Kenya, Ermenistan, Gine-Bissau, \u0130sve\u00e7, Grenada, Guyana ve Kuveyt\u2019in insan haklar\u0131 karnesi de\u011ferlendirildi. \u0130nceleme \u00d6ncesi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[75,73],"tags":[],"class_list":["post-4565","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-epi-dorduncu-dongu-2025-2030","category-epi-ve-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4565","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4565"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4565\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5270,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4565\/revisions\/5270"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4565"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4565"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4565"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}