{"id":4861,"date":"2024-09-03T10:27:36","date_gmt":"2024-09-03T10:27:36","guid":{"rendered":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/?p=4861"},"modified":"2024-09-03T10:27:36","modified_gmt":"2024-09-03T10:27:36","slug":"iskenceye-karsi-komite-cat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/2024\/09\/03\/iskenceye-karsi-komite-cat\/","title":{"rendered":"\u0130\u015fkenceye Kar\u015f\u0131 Komite (CAT)"},"content":{"rendered":"\n

\u0130\u015fkenceye Kar\u015f\u0131 Komite (CAT)<\/h2>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye 1988 tarihinde \u0130\u015fkence ve Di\u011fer Zalimane, \u0130nsanl\u0131k D\u0131\u015f\u0131 veya A\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 Muamele veya Cezaya Kar\u015f\u0131 S\u00f6zle\u015fmesine taraf olmu\u015ftur.
\u0130\u015fkenceye Kar\u015f\u0131 Komite (CAT), \u0130\u015fkenceye ve Di\u011fer Zalimane, \u0130nsanl\u0131k D\u0131\u015f\u0131 veya A\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 Muamele veya Cezaya Kar\u015f\u0131 S\u00f6zle\u015fmenin taraf Devletlerce uygulanmas\u0131n\u0131 izleyen 10 ba\u011f\u0131ms\u0131z uzmandan olu\u015fan bir organd\u0131r.
Komite, Nisan-May\u0131s, Temmuz-A\u011fustos ve Kas\u0131m-Aral\u0131k aylar\u0131nda olmak \u00fczere y\u0131lda d\u00f6rt haftal\u0131k \u00fc\u00e7 oturum d\u00fczenlemektedir.<\/p>\n\n\n\n

Komite\u2019nin \u0130\u015flevleri<\/h3>\n\n\n\n

S\u00f6zle\u015fmeye Uygunlu\u011fun G\u00f6zden Ge\u00e7irilmesi<\/strong>
T\u00fcm taraf Devletler, haklar\u0131n nas\u0131l uyguland\u0131\u011f\u0131na dair Komiteye d\u00fczenli raporlar sunmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Devletler ilk olarak S\u00f6zle\u015fmeye taraf olduktan bir y\u0131l sonra ve daha sonra her d\u00f6rt y\u0131lda bir rapor sunmal\u0131d\u0131r. Komite her raporu inceler ve endi\u015felerini ve tavsiyelerini \u201csonu\u00e7 g\u00f6zlemleri\u201d \u015feklinde taraf Devlete iletir.<\/p>\n\n\n\n

Bireysel \u015eik\u00e2yet Prosed\u00fcr\u00fc<\/strong>
\u0130\u015fkenceye Kar\u015f\u0131 Komite, S\u00f6zle\u015fme’nin bir taraf Devlet taraf\u0131ndan ihlal edilmesinin ma\u011fduru oldu\u011funu iddia eden bir ki\u015fi veya bir grup ki\u015fiden veya onlar ad\u0131na gelen ve \u015fik\u00e2yet olarak da bilinen bireysel ba\u015fvurular\u0131 alabilir ve de\u011ferlendirebilir.
Komite’nin bireysel \u015fikayetleri kabul edebilmesi i\u00e7in, ilgili taraf Devletin bireysel \u015fik\u00e2yet prosed\u00fcr\u00fcn\u00fc kabul ederek Komite’nin yetkisini tan\u0131m\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir (madde 22).<\/p>\n\n\n\n

Soru\u015fturma Prosed\u00fcr\u00fc<\/strong>
S\u00f6zle\u015fme’nin 20. maddesi uyar\u0131nca Komite, bir taraf Devlette i\u015fkencenin sistematik olarak uyguland\u0131\u011f\u0131na dair sa\u011flam temellere dayanan belirtiler i\u00e7eren g\u00fcvenilir bilgiler almas\u0131 halinde gizli bir soru\u015fturma y\u00fcr\u00fctme yetkisine sahiptir.
Ancak, S\u00f6zle\u015fme’nin 28. maddesinin 1. paragraf\u0131 uyar\u0131nca, onaylama veya kat\u0131lma s\u0131ras\u0131nda Komite’nin 20. maddede \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yetkisini tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan eden bir taraf Devletle ilgili olarak, bu taraf Devlet daha sonra 28. maddenin 2. paragraf\u0131 uyar\u0131nca \u00e7ekincesini geri \u00e7ekmedik\u00e7e, hi\u00e7bir soru\u015fturma yap\u0131lmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Genel Yorumlar<\/strong>
Komite, i\u015fkence ve ma\u011fdurlar\u0131yla ilgili olarak daha fazla a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131 gereken veya taraf Devletlerin daha fazla dikkat g\u00f6stermesi gerekti\u011fine inand\u0131\u011f\u0131 konularda tavsiyelerde bulunur.
2024 y\u0131l\u0131 itibariyle Komite d\u00f6rt genel yorum kabul etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019nin Raporlama Durumu<\/h3>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019nin ve Komite\u2019nin Nihai G\u00f6zlem Raporlar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. \u0130lk raporunu bir y\u0131l gecikmeyle 1990 tarihinde vermi\u015f,<\/li>\n\n\n\n
  2. ikinci periyodik raporunu 1993 y\u0131l\u0131nda sunmas\u0131 gerekirken sekiz y\u0131ll\u0131k bir gecikme ile 2001 y\u0131l\u0131nda,<\/li>\n\n\n\n
  3. 2005 y\u0131l\u0131nda sunulmas\u0131 gereken \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc periyodik raporunu d\u00f6rt y\u0131l gecikerek 2009 y\u0131l\u0131nda vermi\u015ftir.<\/li>\n\n\n\n
  4. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve be\u015finci periyodik raporlar\u0131nda bir gecikme ya\u015fanmam\u0131\u015f ve s\u0131ras\u0131yla 2014 ve 2020 y\u0131llar\u0131nda Komite taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen konular listesine zaman\u0131nda yan\u0131tlar verilmi\u015ftir.<\/li>\n\n\n\n
  5. 2020 y\u0131l\u0131nda sunulan raporun Komite taraf\u0131ndan de\u011ferlendirmesi 2024 y\u0131l\u0131nda Komitenin 80. Oturumunda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \u0130\u015fkence ve Di\u011fer Zalimane, \u0130nsanl\u0131k D\u0131\u015f\u0131 veya Onur K\u0131r\u0131c\u0131 Muamele veya Cezalar\u0131n \u00d6nlenmesi Alt Komitesi (SPT)<\/h3>\n\n\n\n

    Birle\u015fmi\u015f Milletler insan haklar\u0131 sisteminde yeni bir t\u00fcr antla\u015fma organ\u0131d\u0131r. \u0130\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muamelenin \u00f6nlenmesine y\u00f6nelik yenilik\u00e7i, s\u00fcrekli ve proaktif bir yakla\u015f\u0131ma odaklanan \u00f6nleyici bir yetkiye sahiptir. SPT \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na \u015eubat 2007’de ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    SPT, bir s\u00f6zle\u015fme olan \u0130\u015fkenceye Kar\u015f\u0131 S\u00f6zle\u015fme’nin \u0130htiyari Protokol\u00fc<\/strong> (OPCAT) h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca kurulmu\u015ftur. OPCAT Aral\u0131k 2002’de Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu taraf\u0131ndan kabul edilmi\u015f ve Haziran 2006’da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

    SPT, farkl\u0131 ge\u00e7mi\u015flerden ve d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinden gelen 25 ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z uzmandan<\/strong> olu\u015fmaktad\u0131r. \u00dcyeler OPCAT’e taraf Devletler taraf\u0131ndan d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k bir g\u00f6rev s\u00fcresi i\u00e7in se\u00e7ilir ve bir kez yeniden se\u00e7ilebilirler. SPT, saha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra y\u0131lda \u00fc\u00e7 kez Cenevre’deki Birle\u015fmi\u015f Milletler Ofisi’nde bir hafta s\u00fcren oturumlar<\/strong> d\u00fczenler.<\/p>\n\n\n\n

    T\u00fcrkiye, Se\u00e7meli Protokol\u00fc 27 Eyl\u00fcl 2011 tarihinde onaylam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye daha sonra, 28 Ocak 2014 tarihinde yay\u0131nlanan bir Bakanlar Kurulu Kararnamesi ile o tarihte yeni kurulmu\u015f olan T\u00fcrkiye \u0130nsan Haklar\u0131 Kurumunu ulusal \u00f6nleme mekanizmas\u0131 olarak belirlemi\u015ftir. T\u00fcrkiye \u0130nsan Haklar\u0131 Kurumu, bireysel \u015fik\u00e2yetleri kabul etmek de d\u00e2hil olmak \u00fczere, insan haklar\u0131n\u0131 korumak ve geli\u015ftirmekle g\u00f6revli bir kamu kurulu\u015fudur. Kurum, insan haklar\u0131 dan\u0131\u015fma kurulu \u00fcyeleri taraf\u0131ndan y\u00f6netilmekte ve uzman ve uzman yard\u0131mc\u0131lar\u0131ndan olu\u015fan bir personel taraf\u0131ndan desteklenmektedir. Mevcut durumda T\u00fcrkiye \u0130nsan Haklar\u0131 ve E\u015fitlik Kurumu Ulusal \u00d6nleme Mekanizmas\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6rmektedir.<\/p>\n\n\n\n

    Komite\u2019nin \u0130\u015flevleri<\/h3>\n\n\n\n

    SPT’nin iki temel operasyonel i\u015flevi vard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. Taraf Devletlere ziyaretler ger\u00e7ekle\u015ftirebilir ve bu ziyaretler s\u0131ras\u0131nda ki\u015filerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinden mahrum b\u0131rak\u0131labilecekleri herhangi bir yeri ziyaret edebilir.<\/li>\n\n\n\n
    2. OPCAT’in kurulmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Ulusal \u00d6nleme Mekanizmalar\u0131n\u0131n<\/strong> (\u201cU\u00d6M\u201d) kurulmas\u0131 konusunda taraf Devletlere yard\u0131m ve tavsiyelerde bulunmay\u0131 ve ayr\u0131ca hem U\u00d6M’ye hem de taraf Devlete U\u00d6M’nin i\u015fleyi\u015fine ili\u015fkin tavsiye ve yard\u0131m sa\u011flamay\u0131 i\u00e7eren bir dan\u0131\u015fma i\u015flevi vard\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

      T\u00fcrkiye\u2019ye Yap\u0131lan Ziyaretler<\/h3>\n\n\n\n
        \n
      1. \u0130\u015fkence ve Di\u011fer Zalimane, \u0130nsanl\u0131k D\u0131\u015f\u0131 veya A\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 Muamele veya Cezaya Kar\u015f\u0131 S\u00f6zle\u015fmenin \u0130htiyari Protokol\u00fcnde belirtilen yetkisi uyar\u0131nca, \u0130\u015fkence ve Di\u011fer Zalimane, \u0130nsanl\u0131k D\u0131\u015f\u0131 veya A\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 Muamele veya Cezan\u0131n \u00d6nlenmesi Alt Komitesi 6-9 Ekim 2015 tarihleri aras\u0131nda T\u00fcrkiye’ye ilk ziyaretini ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir.<\/li>\n\n\n\n
      2. Komite ikinci ziyaretini 4-15 Eyl\u00fcl 2022 tarihleri aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Ancak Komite\u2019nin Ziyaret Raporunun yay\u0131nlanmas\u0131na T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan izin verilmemi\u015ftir.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        \u0130\u015fkenceye Kar\u015f\u0131 Komite (CAT) T\u00fcrkiye 1988 tarihinde \u0130\u015fkence ve Di\u011fer Zalimane, \u0130nsanl\u0131k D\u0131\u015f\u0131 veya A\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 Muamele veya Cezaya Kar\u015f\u0131 S\u00f6zle\u015fmesine taraf olmu\u015ftur. \u0130\u015fkenceye Kar\u015f\u0131 Komite (CAT), \u0130\u015fkenceye ve Di\u011fer Zalimane, \u0130nsanl\u0131k D\u0131\u015f\u0131 veya A\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 Muamele veya Cezaya Kar\u015f\u0131 S\u00f6zle\u015fmenin taraf Devletlerce uygulanmas\u0131n\u0131 izleyen 10 ba\u011f\u0131ms\u0131z uzmandan olu\u015fan bir organd\u0131r.Komite, Nisan-May\u0131s, Temmuz-A\u011fustos ve Kas\u0131m-Aral\u0131k aylar\u0131nda olmak […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[94],"tags":[],"class_list":["post-4861","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sozlesme-temelli-mekanizmalar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4861","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4861"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4861\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4864,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4861\/revisions\/4864"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4861"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/epi-turkiye.net\/epi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}